Het Russia Forum 2010 is goed op weg om een historische bijeenkomst te worden. Eerder merkte ik al de uitsproken visie op van Nassim Taleb dat ‘iedereen Amerikaanse staatsobligaties zou moeten shorten’. De overige opmerkelijke deelnemers waren: Marc Faber, PIMCO’s Michael Gomez, Investec’s Michael Power en Hugh Hendry. Deze laatste maakte trouwens gehakt van de eerdere uitspraken van Taleb. Hendry staat dan ook bekend als notoire beer en deflationist. Hij ziet belangrijke lessen voor het Westen in Japan, dat al verschillende decennia te kampen heeft met deflatie: “Het voorbeeld van Japan is dat een maatschappij met een hefboom van +200% (van het BBP) niet werkt. Je kan er nog zoveel helicopters met ‘gratis geld’ overheen laten vliegen.”
Het hoeft dan ook niet te verbazen dat hij intellectueel aan de andere kant van het spectrum staat, en enorm ‘bullish’ is op staatsobligaties. Ook de China-bulls worden meteen naar de slachtbank geleid. De meest opmerkelijke uitspraak is z’n nieuwe ‘mystery trade’. Het zou dé ABX-trade van het decennium worden, waarbij het neerwaarts risico beperkt is tot 1,5%, en het opwaarts potentieel 75% is! De trade is vergelijkbaar met de CDO-trade (2005/2006) die Paulson tot een legende katapulteerde. Voorlopig laat hij niet in z’n kaarten kijken. Misschien vertelt hij er later wel meer over…
Dit is geen goed nieuws. Grieken hebben sinds de start van de crisis 8 tot 10 miljard euro uit het binnenlandse banksysteem gehaald. Vrezen ze voor de stabiliteit van de banken … of willen ze hun euro’s in veiligheid brengen vooraleer ze geconverteerd worden naar Drachmes? Of misschien willen ze hun kapitaal verbergen voor de overheid er zijn oog op laat vallen? Redenen genoeg om je geld in een veilige haven te loodsen, me dunkt.
Laten we hopen dat er een einde gemaakt kan worden aan deze bank run , zoniet is het “over en uit” voor Griekenland. Het volledige banksysteem zal er ten onder gaan, alleen is er geen overheid meer die voor een bail-out kan zorgen.
President Obama geeft “deficit spending” een heel nieuwe betekenis. In 2011 verwacht hij $2.567 miljard aan fiscale ontvangsten … en plant hij uitgaven ten belopen van $3.834 miljard.
Of anders gezegd: in de Verenigde Staten spenderen ze anderhalve dollar voor iedere dollar die ze binnenkrijgen. Ja, Keynes mag tevreden toekijken van hierboven.
En dat is, beste mensen, hoe je economische groei creëert! Gewoon uitgeven, zoveel mogelijk. Laat die schulden maar oplopen en “spend it”.
Het is weer begonnen. De beer is uit zijn kooi en teistert de aandelenmarkten. De reden? Het besef dat de aanpak van de crisis de overheidsschulden nu zo hoog heeft doen oplopen dat voor enkele landen de ondergang dichterbij komt.
Politici dachten met Keynes een makkelijke uitweg uit deze crisis gevonden te hebben, maar nu blijkt dat “deficit spending” en “bail-outs” alleen maar voor nieuwe problemen zorgen. Sommige landen zitten met teveel schulden en dreigen het vertrouwen van de financiële markten te verliezen.
Griekenland is min of meer een vogel voor de kat. Tenzij er een redding komt vanuit Europa. Maar zelfs dan zit je nog met Spanje, Portugal, Ierland, …
Het wordt eng nu. Van zodra het tot iedereen doordringt dat er geen economisch herstel is en de banken nog steeds in de problemen zitten, kan de sociale onrust snel toenemen. We zien dat nu in Griekenland waar de vakbonden gaan staken als protest tegen de bezuinigen. En ook in België waren de bonden nogal actief de voorbije weken.
Maar stel je eens over dat er momenteel een Griekse bank in de problemen komt? Of een Spaanse? De regeringen van die landen kunnen deze niet meer redden! Indien ze er zelfs maar aan zouden denken, kelderen de staatsleningen sneller dan ze “bail-out” kunnen zeggen.
En zo komen we weer bij de vergelijkingen met de Grote Depressie. Tijdens de jaren ‘30 daalden de beurzen ook eerst met 50% om daarna de helft van deze verliezen te recupereren. Ook toen dacht iedereen en zijn schoonmoeder dat het herstel was ingezet en het de goede kant opging met de economie. Maar later bleef iedereen verstomd achter toen de koersen nog ééns voor 87% de kelder in gingen.
Maar de financiële markten werden bij verrassing genomen toen de Oostenrijkse bank Creditanstalt failliet ging en de domino vervolgens zijn werk deed. Dit faillissement was het grote keerpunt en zorgde er eigenhandig voor dat de recessie zich snel transformeerde naar een “Grote Depressie”.
Deze keer kan de eerst dominosteen vallen in één van de PIGS-landen om zo weer de rest van de wereld met de voeten op de grond te zetten. Of misschien komt het gevaar wel uit een totaal andere hoek (Groot-Brittannië? Japan? Oost-Europa?).
