Een goed jaar geleden schreef ik een artikel over wat ons te wachten stond in de economie. Tot mijn spijt moet ik vaststellen gelijk te hebben gekregen.

Ik schreef op 2 januari 2009:

In dit bericht wil ik de actualiteit wat in perspectief plaatsen en ingaan op wat we mogelijks kunnen verwachten voor de komende twee, drie jaar. [...] Ik denk dus dat we op de korte termijn een verdergaande samentrekking kunnen verwachten: een samentrekking van de huizenmarkt, lonen zullen dalen en/of werkloosheid zal stijgen, het geld zal tijdelijk duur blijven en er zullen veel bedrijven failliet blijven gaan.

Huizenmarkt wankelt

Inderdaad, ondanks een jaar waar het geld goedkoper dan ooit bleef moeten we toch vaststellen dat de huizenprijzen beginnen te vallen: in Vlaanderen een daling van reeds 6% tegenover vorig jaar. Ook de B2B-markt krijgt zware klappen; tien procent van de kantoorruimtes staat leeg. Als we Marc Demesel mogen geloven is dit nog maar het prille begin van een heuse vastgoedcrash in onze contreien.

Dalende lonen of stijgende werkloosheid

Dalende lonen hebben we niet gezien in 2009: het Belgische minimumloon blijft een van de hoogste van Europa. Gevolg is dan ook dat werkgevers met dalende inkomsten massaal mensen moeten ontslaan. Terwijl overheidscommissies en banken rooskleurige voorspellingen blijven produceren, wordt het voor Jan Modaal steeds duidelijker dat we in een depressie zitten: maar liefst 2 miljoen Belgen op arbeidsleeftijd hebben vandaag de dag geen werk.

Geld blijft tijdelijk duur

Dat hebben we gezien in 2009: ondanks overheden die geld bijdrukken alsof het een lieve lust is (in Europa momenteel a rato van 12% per jaar) vluchten mensen nog steeds weg in liquiditeit, vandaar nieuwsberichten als “Belgen spaarden nog nooit zoveel“. Het is vooralsnog een tijdje wachten tot de volgende stap plaatsvindt, waarbij mensen ook zullen wegvluchten van het steeds overvloediger wordende eurogeld. De crisis in Griekenland kan hiervoor zorgen, maar er zijn vele andere mogelijke aanleidingen denkbaar.

Bedrijfsfaillissementen

De faillissementstrein blijft inderdaad verder denderen: met 808 bedrijven die de handdoek in de ring gooiden was de voorbije januarimaand de ergste ooit. In 2009 gingen 10% meer bedrijven failliet dan in 2008. En 2008 was al een rampjaar, met 10% meer faillissementen dan 2007. Ook de banken blijven immer instabiel.

Sociale onrust

In datzelfde artikel schreef ik ook:

Er is volgens mij een vrij grote kans dat, naarmate we verder in recessie gaan, we ook in België en Nederland meer onrust zullen zien de komende maanden: meer criminaliteit, meer betogingen en mogelijks rellen.

Helaas is ook dit grotendeels bewaarheid geworden. Zo rapporteerde Antwerpen onlangs een stijging van de criminaliteit met 9% en komen er verontrustende berichten uit Brussel. Ook in Nederland klinken gelijkaardige geluiden. Veel rellen hebben we nog niet gezien, maar betogingen en stakingen zijn niet meer uit het nieuws weg te branden: Opel, De Lijn, DSM, Heineken, Inbev, …

Tot slot

Soms vragen mensen me waarom ik steeds die onheilspellende berichten over de economie de wereld in stuur. De reden daarvoor is omdat ik denk dat het belangrijk is niet blind te zijn voor de trends die ons een idee geven van hoe de toekomst er zal uitzien. En wie weet wat komt kan zich er op voorbereiden—dat is in mijn ogen precies wat de scherpe analyses van Maarten Verheyen, Nico Pantelis en Marc Demesel zovele mensen helpen doen met deze blog.