Dit is deel zes van het artikel over de grote inflatie in Frankrijk voor en tijdens de Franse Revolutie, en over de parallellen met de gebeurtenissen vandaag.

< Lees deel 5

Moraal van het verhaal?

Hoe kan de episode van de Franse inflatie ons nu concreet helpen in ons dagelijks leven? Dit is mijn interpretatie, voor wat ze waard is: om de koopkracht van je kapitaal te behouden in de precaire tijden die komen, hou slechts een minimum aan papiergeld aan, blijf weg uit de aandelenmarkten, diversifieer in edelmetaal en grondstoffen, en denk toch een paar keer na vooraleer je vandaag de dag je geld toevertrouwt aan bankiers. Ik bereid me stilaan ook voor op tijdelijke tekorten in de winkels door een permanente voorraad van drie maand aan levensmiddelen op te bouwen. Waanzin? Kijk maar eens naar de situatie in Ijsland, V.K., Venezuela, Argentinië. Daarbij, ooit eet ik het toch op, denk ik zo, dus waarom niet inslaan nu het nog goedkoop en overvloedig is.

Maar het zal allemaal zo’n vaart wel niet lopen, denk je misschien. Wel, als de basis voor vertrouwen in een land of organisatie niet meer aanwezig is (wat zeker het geval is in Europa en de V.S., met enorm kwetsbare economieën die bol staan van de schulden—zie hier voor grafische voorstelling), dan kan een kleine barst al genoeg zijn voor een dijkbreuk. Dat kan erg snel gaan. Zo verdiende in 2001 de gemiddelde Argentijnse werkmens het equivalent van $ 841 per maand, het hoogste loon van Zuid-Amerika. Een jaar later was dat nog slechts $ 230, een daling van 73%.

Ok, zeg je nu misschien, maar hoe komt het dan dat vrijwel niemand aan de alarmbel trekt? Denk even mee aan waar het meeste van de informatie over de economie in onze kranten vandaan komt. Politici? De politici die aan de macht zijn kunnen weinig garen spinnen op de boodschap dat het land failliet is en de banken bankroet. Verder zijn er ook de bankiers en de daaraan verbonden beleggingsadviseurs. Ook deze mensen hebben er alle baat bij te doen alsof er niets aan de hand is, zo lang het duurt verdienen ze immers goed geld. Academici? Die worden betaald en gereguleerd door de overheid, dus ook daar hoef je je doorgaans niet aan pijnlijk confronterende analyses van de politiek van de voorbije jaren te verwachten. Kortom, in het algemeen doet het spreekwoord diens brood men eet, diens woord men spreekt behoorlijk zijn werk, en dat in het voordeel van de status quo.(3)

Wanneer zal het mensen dan beginnen dagen dat over een paar jaar niets meer hetzelfde zal zijn als vandaag? Dat is de vraag die onlangs werd gesteld aan auteur Fernando Aguirre, ervaringsexpert uit Argentinië. Zijn antwoord:

Het breekpunt was de devaluatie. Als het geld nog maar 33% waard is van wat het vroeger waard was, en als de inflatie het snel doet slinken naar 25%, dan weet je dat niets meer hetzelfde zal zijn. In de klas stond in ons handboek sociologie het verschil uitgelegd tussen de eerste wereld en de derde wereld (of de “ontwikkelingslanden” zoals men ze nu noemt). Ik werd er behoorlijk neerslachtig van toen ik besefte dat we feitelijk een derdewereldland geworden waren.

In het algemeen zou ik dus zeggen dat de devaluatie van het geld en de president die ontslag nam en moest ontsnappen in een helicopter een vrij duidelijk teken was dat niets meer hetzelfde zou zijn. Tegelijk zijn er ook andere zaken die je niet plots beseft maar waar je je geleidelijk aan aanpast. De [toenemende] misdaad was iets wat ons toch ook nog het meest heeft verrast, en dat is waarom ik veel hamer op misdaadpreventie en het belang van zelfverdediging.

Laten we als afsluiter nog even een citaat aanhalen van John Maynard Keynes, de meest invloedrijke econoom van de twintigste eeuw en leermeester van onder andere Ben Bernanke, voorzitter van de Amerikaanse centrale bank— a.k.a. ‘Helicopter Ben‘. Keynes was de econoom van de stimuluspakketten, die het idee verdedigde dat de economie van een land een soort grote motor is, en dat je er steeds voldoende vers (nieuw, uit het niets gecreërd) geld in moet injecteren om te zorgen dat ze goed blijft draaien en verder groeit. …Wat, zoals iedere ondernemer weet, natuurlijk klinkklare onzin is: “spending your way to prosperity”, zegt men wel eens, “is like fucking your way to virginity”. De stimuluspaketten van de laatste jaren, alsook het idee van een wereldpapiergeld, zijn zo sterk op Keynesiaanse leest geschoeid dat men het nu al heeft over de Keynesiaanse wedergeboorte van 2008-2009. Keynes is dus weer helemaal “in” (zie ook hier en hier.).

Echter ook Keynes zelf moet geweten hebben dat zijn theorieën niet helemaal kies waren. Dit is wat de man schreef in 1919:

Door een voortdurend proces van inflatie kunnen overheden in het geheim en ongemerkt een belangrijk deel van de welvaart van hun burgers confisqueren. Hiermee confisqueren ze niet alleen, ze confisqueren bovendien op een arbitraire manier. En hoewel het proces tot de verarming van velen leidt, zorgt het er ook voor dat er enkelen zijn die rijk worden.

Dat is wat vandaag gebeurt met ons geld, ondanks de mythe van het tegendeel. Het is daarom een goed idee ook te doen wat de supperrijken aan het doen zijn, namelijk het afstand nemen van ongedekt papier- en elektronisch geld.

Voetnoot

(3) Het is natuurlijk ook zo dat vele mensen ervan uitgaan dat “de dingen” nu eenmaal zullen blijven voortkabbelen zoals ze dat in hun herinnering altijd hebben gedaan. De generatie die het meest op de publieke opinie weegt is die van de babyboomers, een generatie die in hun leven geen militaire conflicten hebben meegemaakt, geen economische depressies, maar integendeel een zeer lang uitgesponnen (helaas voor een groot stuk kunstmatige) groei in de economie met daarbij de droom dat de overheid voor hen zou zorgen eens ze met pensioen gaan. En het is nu eenmaal niet leuk te moeten toegeven dat je beeld van de wereld in feite op een illusie is gebouwd.

Ik publiceer dit artikel in 7 delen. Wil je nu al het volledige artikel lezen?
Lees het online of download de de printversie (pdf 12 pgs., 4 mb)