Copyright © 2010 door James Turk. Alle rechten voorbehouden.

Rond het jaar 1700 werd Sir Isaac Newton uitvinder van de goudstandaard. Dit is ongetwijfeld één van zijn grootste verwezenlijkingen, gezien dat de goudstandaard de ruggengraat werd van het Britse Rijk.

De pond was “zo goed als goud”, zoals de volksmond het indertijd stelde, en het bankbiljet dat ponden vertegenwoordigde, werd over de hele wereld aanvaard als een substituut voor goud—maar niet altijd. De papieren pond werd gewillig aanvaard tot op het moment dat er een bancaire of financiële crisis uitbrak. Dat betekende immers dat de kwaliteit van het betaalmiddel en de betrouwbaarheid van de banken in twijfel werd getrokken.

Tijdens zulke crisissen—die verrassend vaak voorkwamen—ontstond er een vlucht naar goud omdat het de eigenschap van veilige haven heeft. Goud is tastbaar, en met tastbare goederen bestaat er geen risico op faillissement. De waarde van een tastbaar goed hangt namelijk niet af van een bank of, van een belofte van de overheid.

Hoewel papiergeld handiger was om te gebruiken in de handel dan zware gouden munten, werd dit gebruiksgemak tijdens een crisis van minder belang. Veiligheid kwam toen op de eerste plaats.

Omdat mensen zenuwachtig hun papieren ponden inruilden voor fysiek goud, was de daaropvolgende paniek onvermijdelijk. Er was namelijk nooit genoeg goud om aan de vraag tot inruilen te voldoen. Men had eenvoudigweg teveel papier uitgegeven, waardoor dit in vele gevallen waardeloos werd en waardoor zij die het bezaten schade ondervonden.

Deze crisissituaties hadden hun nut. Ze deden dienst als een periodieke rem op kredietexpansie en de speculatie die volgt uit een beleid van makkelijk geld gedurende de tijden van economische boom wanneer krediet goedkoop, overvloedig, en makkelijk te krijgen is van de banken, zonder dat er veel vragen worden gesteld. Herken je hier een patroon in?

De huidige financiële crisis is niet verschillend van de vorige crisissen die zich doorheen de monetaire geschiedenis voordeden. Hoewel de pond, de euro, de dollar en andere nationale betaalmiddelen niet langer gedekt worden door goud, kunnen deze papieren munteenheden 24 uur per dag voor goud ingeruild worden.

Mensen stemmen met hun portemonnee. In de maanden die voorbijgingen sinds het failliet van Lehman Brothers in september 2008 hebben mensen van over de hele wereld hun papiergeld ingeruild tegen fysiek goud.

Deze trend om fysiek metaal te verkiezen boven papiergeld is in opmars en zal zich naar alle waarschijnlijkheid doorzetten. De roep om fysiek metaal zal blijven tot men de schuld onder controle heeft, en het is precies daar dat de goudstandaard hard gemist wordt. Deze is er nu namelijk niet meer om een fundamentele discipline op te leggen aan bankiers, die niet weten wanneer ze moeten ophouden met geld uit te lenen, en ze is er niet meer om dezelfde discipline op te leggen aan politici, die niet weten wanneer ze moeten ophouden met geld te spenderen.

De verschillende periodes in de monetaire geschiedenis waarin banken en betaalmiddelen falen zijn er voor ons om van te leren. We kunnen ook nu de eenvoudige strategie in praktijk brengen die mensen sinds jaar en dag hebben toegepast om financiële stormen succesvol te doorstaan. Die bestond erin fysiek goud en zilver te bezitten. Ook vandaag is deze beproefde strategie van nut.