Omdat de permanente portefeuille zal falen tijdens een hyperinflatie of een deflatoire collapse had ik een extra oorlogskas aangelegd. Echter, bankbiljetten verliezen te snel waarde tijdens een deflatoire collapse en het volstaat 1/3e van het goud nooit te verkopen om je permanente portefeuille ook hyperinflationproof te maken.

In het artikel ‘Beschermen Tegen Rampscenario’s‘ beschreef ik hoe de permanente portefeuille zou falen tijdens een hyperinflatie doordat je tijdens het balanceren steeds kostbaar goud zou verkopen in ruil voor nieuwe obligaties en cash die aan een snel tempo steeds opnieuw waardeloos zouden worden.

Daarom had ik een oorlogskas aangelegd dat naast de permanente portefeuille ook nog eens goud had dat nooit zou verkocht worden. Indien de permanente portefeuille dan zou falen tijdens een hyperinflatie en al je goud weg zou balanceren dan zou je nog steeds die oorlogskas hebben als backup.

Maar het grote probleem met nog een oorlogskas naast je permanente portefeuille te hebben is dat je dan al direct meer goud aanhoudt dan de permanente portefeuille voorschrijft, in plaats van minimum 25% zit je aan minimum 30%.

Door dat extra goud in je oorlogskas zal je portefeuille niet zo goed presteren tijdens een periode van welvaart. Dit is onaanvaardbaar omdat de permanente portefeuille al geen euforisch resultaten heeft tijdens welvaart omdat het al relatief veel goud (25%) maar relatief weinig aandelen bevat (slechts 25%) in vergelijking met vele andere portefeuilles.

Tijdens periodes van welvaart is een permanente portefeuille dan ook het moeilijkste om vol te houden. En met een oorlogskas erbij maak je dat alleen erger.

Dus een andere oplossing is gewenst. En toen viel mijn frank. Zolang je tijdens een hyperinflatie maar niet blijft balanceren in een zwart gat is alles ok. Je kan dus vandaag een limiet stellen. Bijvoorbeeld van de 25% goud die ik heb ga ik 1/3e nooit verkopen.

Stel bijvoorbeeld dat je vandaag 100 gouden Napoleon munten in je pp hebt. 1/3e ervan zijn 33 Napoleons. Dan leg je vandaag vast dat die 33 Napoleons van uw permanente portefeuille nooit verkocht mogen worden voor balanceerdoeleinden. Al het andere goud, de 66 resterende Napoleons, mogen wel verkocht worden om te balanceren en zodra enkel die 33 Napoleons overblijven dan stop je met balanceren van je permanente portefeuille.

Waarom zeg ik dat je slechts 1/3e van de 25% niet mag verkopen en je dus 2/3e wel mag verkopen? Waarom zoveel en niet meer of minder?

Omdat tijdens een normale bull markt je inderdaad ongeveer 3/4e van die activa verkoopt. Dit was bijvoorbeeld bij goud zo in de jaren 70, alsook bij aandelen in de jaren 80 en 90.

Indien je begin jaren 70, 100 Napoleons had dan had je eind jaren 70 nog slechts 24 Napoleons over door er bijna elk jaar te verkopen:

Ook tijdens de bull markt van aandelen in de jaren 80 en 90 heb je 3/4e van de aandelen verkocht. Je had eind jaren 70, 219 aandelen en eind jaren 90 nog slechts 43 aandelen. Je hebt dus zelfs meer als 3/4e verkocht, namelijk 4/5e.

Maar indien de sterke inflatie van de jaren 70 zou zijn overgesprongen in een hyperinflatie dan had je de 24 Napoleons verder liggen verkopen en was je misschien met 0 Napoleons geëindigd en had je wel heel veel cash en obligaties maar die bleken ook nul waard.

Dus ergens moet je zeggen, stop. En ik denk dat die stop inderdaad bij 4/5e mag liggen. Indien we een jaren 70 scenario krijgen dan zal je comfortabel kunnen blijven balanceren tot je slechts 20 van de 100 Napoleons overhoudt en dan stop je met balanceren.

Echter, je ziet dat sinds de nieuwe bull run in goud sinds 2000 in Amerika er van de 263 Napoleons nog maar 122 over zijn. Ook in Europa zijn van de 100 Napoleons sinds 1999 er 40 Napoleons reeds verkocht de laatste 10 jaar en zijn er nog slechts 60 Napoleons over:

Met andere woorden, we zitten al een eind. Vandaag nog zeggen dat je 4/5e mag verkopen klopt niet want in deze bull run is al 2/5e verkocht (40 van de 100 Napoleons). We mogen dus nog slechts 40 van de resterende 60 Napoleons verkopen, wat gelijk is aan 2/3e. Van je huidige goud mag je dus nog 2/3e verkopen.

Bankbiljetten Buiten

De oorlogskas bezat ook fysieke cash, dollars. Ik geloof echter niet langer dat bankbiljetten aanhouden een noodzakelijke of verstandige zet is. Enkel tijdens een deflatoire collapse zoals in de jaren 30 heeft fysieke cash zin, maar dat was een wereld waar er een goudstandaard was.

Je zou kunnen zeggen dat bankbiljetten in Japan tijdens hun grote deflatie in de jaren 90 een degelijke belegging waren en dat is waar ten opzichte van vastgoed dat toen -50% is gedaald, maar ze hebben toch uw koopkracht doen dalen met -11% terwijl bankbiljetten uitgeleend aan de staat uw koopkracht hebben doen toenemen met +19%, een groot verschil!

Dus zelfs in een grote deflatie in een fiat munt systeem blijkt dat je beter je biljetten kan uitlenen aan de staat.

Meestal, wanneer je een deflatoire collapse krijgt in een wereld met fiat munt, dus wanneer de munt niet langer gekoppeld is aan goud, dan zie je dat samen met de economie, de staat en de banken, die munt zelf ook serieus instort en in sneltempo waarde verliest ten opzichte van goud. Dat was zo onlangs in IJsland 2008, alsook in Argentinië 2002.

In dergelijke crisis is het de kunst van goud beschikbaar te hebben terwijl alle banken vergrendeld zijn. Vervolgens kan je telkens een beetje goud omwisselen in cash dat je direct nodig hebt. De rest laat je in goud want de munt kan nog verder wegzakken. Meer hierover in het boek The Modern Survival Manual: Surviving the Economic Collapse in Argentina.

Schokkend om lezen wat een ernstige financiële crisis kan doen met de maatschappij. Al wordt het zoveel mogelijk uit het nieuws gehouden, voedseltekorten, overvallen en moordpartijen zijn schering en inslag. Zeer leerrijk te lezen wat je allemaal kan doen om dergelijke maatschappelijke crisis heelhuids door te komen. Ik heb hem in één trek uitgelezen, en dat gebeurt niet veel.

De fysieke dollars die ik destijds gekocht had als speculatie en vervolgens in mijn oorlogskas had gestoken omdat ik geloofde dat fysieke cash nuttig was, heb ik vorige week dan ook verkocht en ingeruild voor goud dat ik bij mijn permanente portefeuille heb gevoegd.

Het fysiek zilver dat ik destijds als speculatie gekocht had en vervolgens ook in mijn oorlogskas had gestoken krijg ik niet over mijn hart te verkopen dus dat noem ik voortaan, zoals het hoort, mijn Variabele Portefeuille. Want, het is ook een speculatie.

Een attent lezer kan me erop wijzen dat mijn zin voor risico weer aan het toenemen is. Principieel is het niet van mezelf want als ik me afvraag of ik geld heb dat ik kan riskeren te verliezen dan is het antwoord neen.

Maar foert, ik weiger dat blinkende zilver te verkopen. Wie weet maak ik een voltreffer indien mijn vastgoed versus goud speculatie uitkomt. Even ruw geschat: Vandaag 6 kilo goud voor een huis. Ik hoop op maximum 2 kg goud voor een huis binnen 10-20 jaar. Vandaag 60 kg zilver voor 1 kg goud, ik hoop op maximum 20 kg zilver voor 1 kg goud.

Mijn zilver zou ten opzichte van vastgoed dus 10 keer meer waard kunnen worden. Nu nog een weesgegroetje erbij!

Hier mijn herschikte portefeuille:

Dus, moraal van mijn verhaal:

Bankbiljetten verliezen hun waarde aan 50% per 10 jaar, en dat is in de goede tijden. In de slechte tijden kan het veel sneller gaan en 50% op een jaar worden. Dump uw bankbiljetten dus zo snel mogelijk in je 25% cash van je permanente portefeuille en leen het uit aan de overheid zodat het tenminste iets opbrengt. Vandaag krijg je nauwelijks interest op die 25% cash maar dat kan snel veranderen (Griekenland 6-13% interest).

Fysiek goud aanhouden daarentegen is belangrijk. 25% van de permanente portefeuille is fysiek goud dus je hebt genoeg. Maar je kan je fysiek goud kwijtspelen in een hyperinflatie door het balanceren. Dus leg 1/3e van het goud van je permanente portefeuille apart en verkoop het nooit voor balanceerdoeleinden.

Je kan comfortabel 2/3e van het goud in de permanente portefeuille verkopen voor balanceerdoeleinden maar dan stop je best want dan is er reeds 4/5e van het goud verkocht sinds begin 1999 en is de bull run gelijk aan de jaren 70.

Indien goud nog meer stijgt als in de jaren 70 is het mogelijk dat we naar een hyperinflatie gaan en dus wordt het gevaarlijk te balanceren want je zou al je goud dan wel eens kunnen verliezen aan een zwart gat.

Op het moment dat je stopt met balanceren omdat je geen goud meer hebt om te balanceren stop je ook best met balanceren van de aandelen. Dus zelfs al dien je aandelen te verkopen, je doet het best niet want ook die kan je kwijt spelen aan het zwart gat van obligaties en cash tijdens een hyperinflatie.

Je begint terug met balanceren zodra je goud moet bijkopen door de winst van je aandelen, obligaties of cash. Indien al je obligaties en cash verdwenen zijn in een hyperinflatie en je reeds gestopt was met balanceren, dan begin je terug met balanceren, het verkopen van goud en aandelen en het kopen van obligaties en cash, wanneer er een nieuwe munt wordt uitgegeven.

Ik ben verheugd dat ik kan instemmen met Harry Browne zijn oordeel dat een permanente portefeuille zoals hij het had ontworpen voldeed. Een extra oorlogskas is niet nodig. Fysieke cash is ook niet nodig. Mijn enigste kritiek is dat je moet stoppen met balanceren tijdens een hyperinflatie. Maar dat had hij zelf ook wel kunnen bedenken.

Harry Browne blijft me verbazen hoe mooi hij die permanente portefeuille heeft ontworpen. Het is moeilijk er een gat in te krijgen. Een paar dagen terug heb ik voor het eerst de film ‘The Foutainhead’ gezien. Een oude maar nog steeds boeiende film die het boek van Ayn Rand verfilmt. Het gaat over een architect die niet wil dat mensen zijn ontwerp gaan liggen aanpassen omdat het zo perfect is. Hij is bereid door de hel te gaan en veel geld mis te lopen om zijn visie te kunnen neerzetten, en geen andere of aangepaste.

Bij een gebouw kan je natuurlijk moeilijk uitleggen waarom het zo moet zijn en niet anders. Al zal iemand die er oog voor heeft direct zien of iets niet bij het geheel past. Bij een permanente portefeuille is het net zo. Het zit in elkaar geboetseerd volgens een bepaalde logica waar geen naald tussen te krijgen is. Niets kan weg, niets kan erbij. Harry Browne was de knapste vermogensarchitect die ik ken. Een pareltje is die permanente portefeuille.

Marc De Mesel
Hoe Uw Koopkracht Behouden:
http://www.marcdemesel.be/

Aandelen zijn in mei sterk gedaald met -5,9%. Echter, obligaties staan +5,2% hoger en goud schoot door het dak met +11,8% waardoor de permanente portefeuille op een maand tijd +3,2% toevoegt aan uw kapitaal.

Hier de rendementen van de permanente portefeuille en zijn activa sinds begin dit jaar:

Figuur 1: Rendementen Europa in 2010

Dat aandelen terug daalden in mei met -5,9% verbaast me niet maar dat die obligaties zo sterk presteren toch wel. De lange termijn Duitse staatsobligaties zijn maar liefst +5,2% gestegen de laatste maand. Ze leveren aan interest maar 4% per jaar op, maar de obligaties hebben al +13,6% rendement opgeleverd op 5 maand waarvan slechts 2% interest is en de rest meerwaarde. Hoelang dit feestje bij de Duitse staatsobligaties nog gaat duren weet ik niet, maar wij profiteren alvast mee van de bubbel tot hij volledig is uitgeknepen.

Goud staat nog veel sterker dan de obligaties. Op een maand tijd +11,8% hoger. Het was niet om schade in te halen. Goud stond al in ‘pole position’ vorige maand met +15% en staat nu op +28,5% waardoor de permanente portefeuille op +8,7% staat op slechts 5 maand tijd. Zij die hebben liggen wachten op een correctie om goud te kopen zijn gezien voor de moeite. That’s why you never try to time the market, toch niet als je een permanente portefeuille inneemt. Zoals Gember op een andere weblog goed uitlegt: alles kopen in 1 keer is de boodschap.

Roland Vandamme zat er de voorbije maand dus weer PAL op. Fysiek goud is wat je moet hebben. De permanente portefeuille is de enige defensieve portefeuille dat goud respecteert en het voor een degelijke 25% aanhoudt. We plukken dan ook de vruchten. Terwijl de meeste beleggers met hun defensieve portefeuilles met teveel aandelen en bedrijfsobligaties en nauwelijks en meestal zelfs geen goud weer verliezen boeken, en mensen met spaarrekeningen een magere 1-2% krijgen terwijl de inflatie weer aantrekt, slaagt de permanente portefeuille erin de inflatie te verslaan en uw koopkracht langzaam maar zeker te doen toenemen.

De permanente portefeuille bereikt dit zonder nog maar de moeite te doen de markt te proberen voorspelen. Geen enkele goeroe, vermogensbeheerder of bank dient betaalt te worden om de rendementen van de permanente portefeuille te behalen. Een glazen bol heb je er niet voor nodig, maar wel een ijzeren discipline om bepaalde activa te kopen waar je niet in gelooft en af en toe bij het balanceren activa te verkopen waar je wel in gelooft.

De permanente portefeuille dwingt je bijvoorbeeld 25% aandelen te hebben, zelfs wanneer je gelooft dat aandelen het slecht gaan doen. En inderdaad, omdat aandelen vandaag dalen kan je stellen dat ze veel van het rendement van je goud en obligaties teniet doen. Maar toch geeft het me een veilig gevoel die aandelen te hebben. Ik geloof dat goud 9 kansen op 10 de beste investering zal blijken de komende jaren. Maar ik ben niet bereid mijn kapitaal te verliezen indien die 1 kans op 10 toch zou gebeuren en goud de slechtste investering zou blijken.

Want als er één zaak is waar ik echt schrik van heb dan is het wel heel mijn kapitaal verliezen aan een fout gelopen speculatie. De gebroeders Hunt zijn in de jaren 80 met een te geconcentreerde edelmetaal portefeuille hun hele familiekapitaal verloren op 10 jaar tijd. Een familiekapitaal dat was opgebouwd over generaties heen.

Dit is sneller gebeurd dan je denkt. Het gebeurt wanneer je denkt dat de toekomst voorspelbaar is en je uw hele kapitaal erop inzet. Want wat steeds opnieuw onderschat wordt is hoe moeilijk het is de toekomst te voorspellen. De gebroeders Hunt hadden een zeer sterke case in de jaren 70. Vandaag zit iedereen al hyperinflatie te roepen terwijl de intrestvoeten op nul staan en we weten dat een fiat muntsysteem wel degelijk welvaart (jaren 80-90) en zelfs deflatie en dalende prijzen (Japan, jaren 90) kan voortbrengen.

Maar dan moet je jezelf eens proberen inbeelden hoe dat was eind jaren 70? Toen waren de intrestvoeten niet aan het dalen maar waren ze reeds jaren aan het stijgen. Dit kwam natuurlijk doordat men in 1971 de goudstandaard volledig had losgelaten en je voor je dollars geen vaste hoeveelheid goud meer kon krijgen zoals altijd het geval was geweest. Hierdoor kon de overheid eindelijk zoveel geld printen en uitgeven als ze wilden zonder ooit de rekening te moeten betalen in goud. De inflatie explodeerde dan ook en de prijzen in de winkel en de prijs van goud steeg in de jaren 70 aan een steeds sneller tempo:

Figuur 2: Rendementen Amerika Jaren ’70

Tegen eind jaren 70 ging goud aan 100% per jaar hoger! Of, anders bekeken, verloor de dollar 50% van zijn waarde in goud. Ook de officiële inflatie ging boven de 10%. Je kon niet anders dan concluderen dat het loslaten van de goudstandaard inderdaad een drama was. Dat een hyperinflatie aan het ontstaan was. Dat de wereld het geloof in de dollar volledig aan het verliezen was. Het was onmogelijk dan te weten dat een periode van welvaart, laat staan deflatie, in een fiat geldsysteem wel degelijk mogelijk was.

Op dat moment het grootste deel van je kapitaal in goud of zilver smijten was niet speculatief, maar het enige rationele dat je kon doen. Echter, hierdoor zijn de gebroeders Hunt wel hun hele familiekapitaal verloren want vervolgens in de jaren 80 gebeurde wat bijna niemand voor mogelijk achtte. Onder leiding van Ronald Reagan en Margaret Thatcher werden de overheidstekorten opeens wel teruggedrongen. Niet door belastingverhogingen maar wel door belastingverlagingen! Niet door het uitbreiden van de sociale zekerheden en het overnemen van verlieslatende bedrijven maar wel door te snoeien in de sociale zekerheid en staatsbedrijven massaal te privatiseren.

Paul Volcker deed er nog een schepje bovenop en deed wat ook weer bijna niemand voor mogelijk achtte: de intrestvoeten zwaar optrekken naar 15% zodat dollars terug meer opbrachten dan de inflatie en dollars lenen terug zeer kostelijk werd.  Het gevolg was dat mensen stopten met lenen en spenderen maar terug begonnen sparen. Paul Volcker wist dat hij hierdoor velen in de problemen zou brengen maar het enigste dat voor hem telde was de dollar terug in ere herstellen. Bedrijven verkochten minder en de werkloosheid steeg. Vele huiseigenaars met een variabele intrestvoet dienden een hogere intrestvoet te betalen waardoor ze de lening niet meer konden afbetalen.

Dit sleurde vele banken naar het faillissement en guess what: this time no bailout! (Hier heeft onder andere Marc Faber naar eigen zeggen zich aan verbrand, hij had zijn cliënten geadviseerd die spotgoedkope banken uit Texas op te kopen en vervolgens gingen ze allemaal failliet, vandaar dat hij vandaag niemand meer aanraadt banken te kopen). Maar zelfs vele landen kwamen door die hoge intrestvoet ernstig in de problemen en hier ook: geen bailout! Het gevolg was dat vele naties zelfs over kop gingen (Enkel in Europa al: Polen, Roemenië, Servië, Turkije).

De pijnlijke recessie van begin jaren 80 wierp zijn vruchten af en we kregen daarna een enorme welvaartsperiode waarbij aandelen 20 jaar zijn gaan stijgen en goud 20 jaar is gedaald:

Figuur 3: Rendementen Amerika Jaren ’80 en ’90

Je ziet dat goud zowel in de jaren 80 als in de jaren 90 een ramp was. Goud heeft uw koopkracht in de jaren 80 doen afnemen met -54%, gedeeld door 2 dus, en in de jaren 90 nog eens -50%, nog eens gedeeld door 2. Echter, desondanks de permanente portefeuille 25% goud heeft is er nauwelijks een jaar met verlies en is de permanente portefeuille er zelfs in geslaagd uw koopkracht te doen toenemen met +52% in de jaren 80 en +51% in de jaren 90.

Dus, als we morgen tegen alle verwachtingen in weer een welvaartsperiode zouden krijgen en goud het slecht zou doen dan zal je zien dat de permanente portefeuille er toch in slaagt uw koopkracht te behouden dankzij de 25% aandelen.

Daarom is die permanente portefeuille zo schitterend. Je kan met een gerust hart 25% van uw kapitaal in fysiek goud steken. Als het fout gaat met goud is de kans groot dat je toch je koopkracht behoudt.

Velen denken vandaag bijvoorbeeld dat zowel aandelen alsook obligaties een ramp gaan worden de komende 10 jaar. Gezien 50% van de permanente portefeuille in aandelen en obligaties zit kan je uzelf afvragen, zal de permanente portefeuille dan nog werken? Wel, dat is net wat gebeurd is in Japan in de jaren 90. Het was dan wel niet goud en obligaties maar wel goud en aandelen die beiden een drama waren:.

Figuur 4: Rendementen Japan jaren ’90

Aandelen hebben in Japan in de jaren 90 uw koopkracht doen afnemen met -40%, goud met -54%. Cash deed het ok maar vooral de obligaties deden het uitmuntend waardoor uw verliezen beperkt bleven. Uw koopkracht was wel afgenomen met -5% maar dat is volgens de officiële inflatiecijfers die zogezegd gemiddeld 1,2% per jaar zijn geweest. Echter, vastgoed prijzen rekent men nooit in de inflatiecijfers. Nochtans is vastgoed het duurste gebruiksgoed voor iedereen en telt de prijs zeker mee! Residentieel vastgoed is in Japan in de jaren 90 gedaald met -50%. Dus uw koopkracht ten opzichte van een huis is met de permanente portefeuille verdubbeld op 10 jaar tijd. Die -5% koopkracht verlies is dus te relativeren …

Met een spaarrekening had je in Japan in de jaren 90 inderdaad een beter resultaat dan de permanente portefeuille. Zoals je ziet heeft cash op de veiligste spaarrekening (bij de Japanse overheid dus) uw koopkracht doen toenemen met +19%. Maar die Japanse overheid heeft zijn schuld in de jaren 90 enorm doen oplopen waardoor je terecht schrik kon krijgen voor een faillissement van die overheid. Dan mag het achteraf bekeken wel meer opgebracht hebben, een goede nachtrust zou het voor mij niet geweest zijn.

Bovendien, laten we eens kijken wat cash de volgende 10 jaar heeft opgebracht:

Figuur 5: Rendementen Japan jaren ’2000

Cash heeft in Japan de laatste 10 jaar slechts 0,2% per jaar opgebracht, zo goed als niets dus. Met andere woorden, wat wij ook vandaag meemaken, namelijk dat onze cash niets meer opbrengt, hebben de Japanners 10 jaar aan een stuk gekend. De inflatie was 10 jaar aan een stuk niet hoog, straffer nog, het was een negatieve inflatie van gemiddeld -0,1% per jaar. Uw geld werd elk jaar dus 0,1% méér waard en je kon dus elk jaar iets meer kopen als het jaar ervoor, zonder interest te ontvangen!

Een echte deflatie dus in een fiat munt terwijl de overheid de schulden nog veel hoger liet oplopen als bij ons en de banken ook allemaal werden recht gehouden, en dit met vooral veel bijgeprint geld! Gezien vastgoed (en huurgelden) in Japan ook in de jaren 2000 zijn blijven dalen ziet het er nog beter uit dan die officiële cijfers en is de koopkracht van het geld waarschijnlijk toegenomen met 0,5% tot 1% per jaar.

De permanente portefeuille bracht een stuk meer op dan 0,2% per jaar, namelijk gemiddeld 2,9% per jaar waardoor uw koopkracht ook hier weer is toegenomen met een +30% op 10 jaar tijd. Dus ook tijdens de grote deflatie in Japan, die nu al 20 jaar bezig is, is de permanente portefeuille erin geslaagd cash op de veiligste spaarrekening te verslaan.

Noteer ook dat aandelen in de jaren 2000 in Japan weer jaarlijks gemiddeld gedaald zijn met -5,9% en uw koopkracht hebben doen afnemen met nog eens -42%. En dit nadat in de jaren 90 aandelen ook -4% hadden verloren per jaar en uw koopkracht ook hadden doen afnemen met -40%. En wij in het Westen liggen dan moord en brand te schreeuwen omdat aandelen bij ons op 11 jaar tijd uw koopkracht hebben doen afnemen met ocharme -11%:

Figuur 6: Rendementen Europa jaren ’2000

Wel, het kan nog veel erger. Het is geen enkel probleem om de komende 10 jaar niet -10% te verliezen maar nog eens -40% koopkracht te verliezen met aandelen. Als uw pensioen dan in een portefeuille zit met 50% aandelen zal het zeer pijnlijk worden.

Wat ik op het goud congres te weinig geaccentueerd heb zijn de resultaten van de permanente portefeuille in 2008. Ik had verteld dat mijn portefeuille in 2008 -10% had verloren. Nochtans had ik slechts 15% van mijn kapitaal in aandelen maar omdat zilver, tegen mijn verwachtingen in, ook hevig was gedaald in 2008 had ik toch -10% verlies.

Maar kijk eens wat de permanente portefeuille gedaan heeft in 2008 (figuur 6). Desondanks aandelen gedaald zijn met -43%, en de permanente portefeuille 25% aandelen had, is ze er toch in geslaagd slechts -3% verlies te hebben in 2008. Knap vind ik dat, zeer knap. Een stuk beter als mezelf! Daarom heb ik besloten een permanente portefeuille te nemen (en natuurlijk ook omdat Harry Browne me heeft doen beseffen dat speculeren met je pensioen gevaarlijk is, en ook onnodig is.).

Wat ik ook niet genoeg benadrukt heb op het congres is dat de permanente portefeuille niet elke 10 jaar, maar bijna elk jaar een stabiel en degelijk rendement heeft behaald, dat kan u in alle bovenstaande grafieken zien. Want ik sprak steeds over 10 jarige periodes en zo lijkt het alsof ik zeg dat je op 10 jaar bekeken het altijd goed gedaan hebt met de permanente portefeuille. Maar ik kan u verzekeren, dat volstaat niet voor mij!

Al die onzin over ‘lange termijn beleggen’. De meest irritante vraag van een vermogensbeheerders: ‘is het voor de lange termijn?’. Alsof ik enkel lange termijn mijn koopkracht wil behouden en korte termijn bereid ben serieuze verliezen te slikken? I don’t think so!

Als ik een jaar verlies heb van -10% ben ik behoorlijk slecht gezind en als ik -25% verlies op een jaar dan geef er de brui aan, en terecht! Hoe mooi de strategie ook moge lijken als ik op een jaar tijd zoveel kan verliezen dan werkt die strategie niet voor me. Wat me dus bevalt aan de permanente portefeuille is dat ze zo goed als elk jaar een aanvaardbaar rendement heeft behaalt en de koopkracht van het kapitaal vrij stabiel houdt (enige uitzondering is Japan in 1990 geweest met -13%, figuur 4).

De volgende anonieme vraag werd me gesteld:

“Marc, ik hoor zo van verschillende kanten dat de inflatie de komende 5 jaar heel zwak gaat zijn omdat de overheid heel sterk gaat moeten besparen. Is het dan wel verstandig om in goud te beleggen? aangezien goud precies enkel hard stijgt bij hoge inflatie? Buiten dat zie ik de eerstkomende 5 jaar ook geen sterke welvaart hierdoor, dus aandelen zie ik ook niet zo hard stijgen… Maar wat zijn jouw “speculaties” daarover? binnen dit en 5 jaar”

Ik had vrij bot gereageerd. Mijn verontschuldigingen hiervoor. Om degelijk te antwoorden:

Ik geloof ook dat de overheid zal besparen de komende jaren (maar ook de burgers en bedrijven) en dat dit in eerste instantie lage inflatie en zelfs deflatie betekent. Maar omdat in dergelijk klimaat banken en overheden dreigen failliet te gaan vlucht men wel naar goud. Met andere woorden, goud is goed tijdens zowel inflatie als deflatie. Roland Vandamme zei het nog beter: “goud is goed tijdens zowel sterke inflatie als sterke deflatie”.

Goud doet het vooral slecht tijdens periodes van zwakke inflatie en zwakke deflatie. Zoals tijdens de jaren 80 en 90 wanneer de prijstrend in de winkels langzaam stijgt (zwakke inflatie) en wanneer de rentevoeten langzaam dalen (zwakke deflatie). Maar wanneer de prijzen in de winkels snel stijgen (sterke inflatie, jaren 70, of sterke devaluatie van de munt IJsland 2008) alsook wanneer de rentevoeten snel dalen (sterke deflatie 2008) doet goud het goed.

Maar al die deflatie/inflatie discussies zijn zeer verwarrend omdat de termen verkeerd gebruikt worden. Eenvoudiger gesteld werkt het zo: tijdens periodes van welvaart met af en toe een kleine recessie is goud een slechte investering. Echter, tijdens grote crisissen is goud een goede investering. Wat we vandaag zien gebeuren is geen kleine recessie maar is een grote crisis. Gezien ik geloof dat 9 kansen op 10 de crisis veel erger zal worden geloof ik ook dat 9 kansen op 10 goud de beste investering zal blijken.

Wat me vooral sterkt in deze mening is dat Roland Vandamme er ook zo over denkt. Want mijn probleem is dat ik een slechte speculant ben. Ik zie wel de grote lijnen (denk ik) maar met mijn eigen geld doe ik de domste dingen omdat ik het lef niet heb en te onzeker ben.

Wanneer mijn speculatie fout blijkt durf ik niet blijven zitten om dan achteraf te merken dat ik wel had moeten blijven zitten. Wanneer mijn speculatie juist is stap ik dan weer te snel uit om achteraf te zien dat het blijft stijgen. En vooral, wanneer ik speculeer dan ben ik daar constant mee bezig, “zou ik verkopen”, “zou ik kopen?”. Daarom dat ik nu Roland Vandamme zijn open portefeuille volg voor familie dat wil speculeren, gewoonweg omdat ik van de zorgen vanaf wil zijn en omdat zijn resultaten toch veel beter zijn geweest als de mijne.

Hier Roland Vandamme zijn rendementen van de laatste 10 jaar:

• 2000: +31%
• 2001: +20%
• 2002: +52%
• 2003: +15%
• 2004: +1%
• 2005: +30%
• 2006: +15%
• 2007: +12%
• 2008: -9%
• 2009: +31%
• 2010 (op 7 mei): +17%

• Sinds 29 september 1999: +562%
• Rendement op jaarbasis: 19,67%

Dergelijke resultaten zijn uitmuntend. Vooral het feit dat hij in 2008 slechts -9% was verloren en tijdens de dotcom crisis in 2001-2003 niets is verloren is uitzonderlijk. Hij heeft bewezen dat hij er wat van kan.  Waarom je nog bezig houden met speculeren als je voor 250 euro per jaar een nieuwsbrief kan ontvangen dat je in detail de portefeuille toont, een portefeuille die het beter doet dan Warren Buffet?

Uiteraard, Roland Vandamme kan ook falen. Hij heeft een zeer geconcentreerde portefeuille met veel goud en zelfs nog wat turbo’s en grondstofbedrijven. Ik zeg dus: doe het enkel met kapitaal dat je u kan permitteren te verliezen of bereid bent te riskeren want elke geconcentreerde portefeuille kan ook enorme verliezen geven.

Wat me vooral zorgen maakt is dat vandaag zoveel Belgen en Nederlanders nog zwaar geconcentreerd zitten in vastgoed, op spaarrekeningen, of in traditionele defensieve portefeuilles zonder een degelijke portie goud en cash.

Ik heb angst. Angst dat we hier ook een Japan scenario gaan krijgen maar dan iets erger, meer richting de grote depressie van de jaren 30 met veel devaluaties van de munt erbij. Dus obligaties worden een ramp, aandelen ook, goud doet het als enige echt goed en vastgoed en bedrijfsobligaties worden net zoals in de grote depressie ook povere of slechte investeringen.

De kans is reëel dat spaarrekeningen net zoals in Argentinië 2001 geblokkeerd worden, en wanneer je er terug aankan, er intussen een serieuze devaluatie is gebeurd en je nog maar de helft ermee kan kopen. In IJsland 2008 werden de rekeningen niet geblokkeerd maar elkeen dat erop bleef zag de prijzen in de winkel verdubbelen tot verdriedubbelen terwijl de spaarrekening slechts 10% opbracht. Ook op die spaarrekeningen werd je koopkracht gehalveerd.

Daarom denk ik:

1. Indien je portefeuille vandaag grotendeels nog bestaat uit vastgoed, obligaties, aandelen of kunst, verkoop vandaag nu je nog een degelijke prijs krijgt.
2. Blijf weg van spaarrekeningen en zet er enkel op waarvan je bereid bent de helft van de koopkracht te verliezen.
3. Mijd als de pest traditionele defensieve portefeuilles met enkel aandelen en obligaties. Dit heeft elke IJslander zijn koopkracht niet gehalveerd maar zo goed als volledig vernield in 2008.

Vervolgens steek je:

• het kapitaal dat zijn koopkracht niet mag verliezen, omdat je het nog nodig hebt voor belangrijke zaken, in een permanente portefeuille.

• het kapitaal waar je een gokje mee wil wagen in de hoop uw koopkracht serieus te doen toenemen, in een Roland Vandamme portefeuille.

Voor de rest, sit back, enjoy en veel zomergenot toegewenst.

Pas op: Dit is een persoonlijke mening, u blijft verantwoordelijk voor uw eigen beslissingen, geen enkele transactie dient gemaakt te worden op basis van wat u hier leest.

Marc De Mesel
Hoe Uw Koopkracht Behouden:
http://www.marcdemesel.be/

Mijn presentatie op het goud congres dit weekend in Eindhoven liep gesmeerd. De mensen vonden het een interessant verhaal over de permanente portefeuille en de vele verliezen en kopzorgen die me ertoe geleid hebben. Ze hebben af en toe goed kunnen lachen en de Nederlanders in de zaal konden mijn Belgisch accent wel smaken.

Ik was zeer onder de indruk van de opkomst. Het was een knappe zaal, zeer groot en zat propvol, 440 personen. De presentatie is opgenomen op video en er zijn ook interviews gedaan. Ik hoop binnenkort iets te kunnen posten.

Hier alvast de slides die ik getoond heb. Je feedback alsook kritiek op mijn presentatie is van harte welkom:

Zij die meer info wensen over de permanente portefeuille kunnen een intro vinden in het artikel ‘Intro Permanente Portefeuille‘ alsook ’Speculeren versus Beleggen‘ en in mijn video presentatie: ‘Permanente Koopkracht‘.

De permanente portefeuille vergt dat je ook activa koopt waar je niet in gelooft. Dat is niet makkelijk, meer hierover in het artikel: Permanente Portefeuille Moeilijk Maar Bevrijdend

Mijn speculatie verhaal over goud versus vastgoed heb ik maar kort kunnen bespreken maar hier haal ik mijn glazen bol boven en argumenteer waarom ik denk dat vastgoed veel goedkoper zal worden in goud termen, of omgekeerd waarom goud veel duurder zal worden en je er later veel meer vastgoed mee zal kunnen kopen: Vastgoed vs Goud: Huis Nog Nooit Zo Duur

Ik heb veel mensen voor de eerste keer ontmoet: Maarten Verheyen van inisdersclub.be/beurs.com en Tom Lassing van beursbox. Rolf Van Zanten van TheSilverMountain. Wilbert van edelmetaal-info.nl, Tuur Demeester van Rothbard.be en uiteraard ook Willem Middelkoop en James Turk, beiden zeer aangename en toegankelijke mensen. Nico Pantelis van het goud en zilver rapport had ik al ontmoet maar was ook weer van de partij!

Helemaal super was het mensen te ontmoeten die mijn blog kenden en ervan genoten. Dank je allemaal voor jullie kostbare tijd en aandacht. Chapeau voor Maarten Verheyen en Tom Lassing voor het evenement. Echt knap georganiseerd.

Marc De Mesel
Hoe Uw Koopkracht Behouden:
http://www.marcdemese.be

De beurs gaat voor het eerst weer loodrecht naar beneden sinds ik een permanente portefeuille heb en dus kon ik het niet laten te kijken of mijn permanente portefeuille de verliezen weet te beperken! En ja hoor: aandelen zijn in een paar dagen serieus gedaald maar obligaties en goud zijn tegelijkertijd serieus gestegen waardoor de permanente portefeuille zelfs winst boekt.

Hier de rendementen van de permanente portefeuille en zijn activa tot gisterenavond:

Aandelen zijn op een paar dagen -6,5% verloren, maar de obligaties zijn op een paar dagen +2,6% en het goud op een paar dagen +4,5% waardoor de permanente portefeuille sinds het begin van de crash deze week geen verlies heeft maar een 0,5% winst heeft geboekt.

Ik heb ‘Mijn huidige Portefeuille‘ nu ook upgedate met de rendementen tot gisterenavond:

Opvallend is dat goud in mijn echte portefeuille nog een veel beter rendement heeft als de theoretische portefeuille die ik hier maandelijks publiceer. Je kan zien dat grafiek 1 slechts +20% rendement toont voor goud terwijl grafiek 2, +26,4% rendement heeft voor goud. Dit komt doordat ik de goud prijzen voor de theoretische portefeuille neem van de Nationale Bank België, terwijl voor mijn echte portefeuille neem ik de biedprijzen van gold4ex.be. En inderdaad die zijn hoger als de Nationale Bank België omdat de premies op de munten dus oplopen. Wanneer niemand goud wil krijg je geen premies op de munten maar gewoon de goudprijs. Wanneer iedereen goud wil is men bereid 5% of meer boven de goudprijs te bieden voor de munten. Ik zit met Napoleon munten in mijn portefeuille op aanraden van Roland Vandamme en die doen het dus nog beter als gewoon staafjes goud, een aanrader dus want Roland Vandamme verwacht dat die premies kunnen oplopen tot 20%.

Andere verschillen tussen de theoretische portefeuille en de echte zijn de aandelen. Die zijn theoretisch slechts -7,9% gedaald terwijl in praktijk -8,9%. Dit komt ook weer doordat de databronnen verschillend zijn. Voor de theoretische gebruik ik de MSCI EMU index, voor mijn portefeuille gebruik ik het Vanguard fonds dat die index volgt. Maar dat fonds verschilt soms van de index omdat ze aandelen liggen uitlenen of andere avontuurtjes en dus heb ik 1% extra verlies. Nu slaagt Vanguard er wel zeer goed in van die index te volgen maar dat loopt niet altijd 100% synchroon.

De staatsobligaties verschillen ook in rendement. De theoretische portefeuille heeft +10,8% terwijl in het echt ik +9,7% heb. Maar in het echt moet ik ook de 4 maand dividend erbij tellen die ik op einde van het jaar ontvang maar nu nog niet heb ingerekend. Dat komt neer op 4% interest op 1 jaar en dus voor 4 maand ongeveer 1% interest na belastingen. Dus in werkelijkheid heb ik 9,7% + 1% = 10,7% wat ongeveer gelijk is met de theoretische portefeuille waar ik de data van een iboxx index gebruik.

De theoretische permanente portefeuille heeft 5,8% sinds begin van het jaar terwijl mijn echte permanente portefeuille slechts +5,4% heeft, desondanks mijn goud meer heeft opgeleverd. Dit komt echter doordat ik niet genoeg goud had in mijn permanente portefeuille in het begin van het jaar. Slechts 22% goud terwijl de theoretische portefeuille er 25% van had. Ik kan dus concluderen dat mijn echte portefeuille inderdaad ongeveer evenveel oplevert als de theoretische portefeuille.

Mijn oorlogskas ben ik ook tevreden over. Hier zit fysiek zilver en fysieke dollars in die nooit verkocht worden voor balanceerdoeleinden. Sinds de start van het jaar zijn dollars én zilver +12% hoger en dus is de groei van mijn oorlogskas ten opzichte van mijn pp begonnen.

Merk wel op dat zilver weeral serieus tegenslaat in vergelijking met goud (+12% versus +26%!). Daarom dat je het dus niet moet hebben in je permanente portefeuille. Wanneer beurzen crashen, crashen grondstoffen ook, en zilver ook! Goud staat veel steviger in zijn schoenen tijdens een deflatoire depressie omdat dit het eerste is waar mensen naartoe vluchten. Enkel wanneer de prijs van goud fenomenaal hoog is zullen mensen beginnen kijken naar zilver als alternatief voor goud want:

• Zilver loopt dan serieus achter op de reeds gerealiseerde stijgingen van goud en dus ‘value investors’ gaan goud gaan inwisselen voor zilver wat de prijs van goud ten opzichte van zilver doet verlagen.
• Het grote verschil tussen goud en zilver is dat goud enkel blinkt terwijl zilver de beste geleider van elektriciteit is, de beste geleider van warmte en de beste reflector van licht. Hierdoor is het een cruciaal metaal om oorlog te kunnen voeren. Gezien op het einde van een depressie er meestal naar oorlog wordt gegrepen zal op het einde van de depressie zilver dus zeer belangrijk worden als grondstof ook.

Vandaar dat zilver in mijn oorlogskas wel past omdat, wanneer die oorlogskas echt nodig is, zilver inderdaad serieus zal stijgen. Maar zilver werkt van geen kanten in de permanente portefeuille. Stel u voor dat ik zilver had in plaats van goud in mijn permanente portefeuille, de rendementen waren helemaal niet voldoende om mijn koopkracht stabiel te bewaren.

Nu er een serieuze crash lijkt begonnen te zijn wordt het zeer interessant voor ons. Ik hoop stiekem op een zware crash in aandelen én obligaties. Goud mag er zelfs niet in slagen alle verliezen te dekken want indien de permanente portefeuille -10% zou hebben wil dat zeggen dat de 2010 crash zwaarder was als de 2008 crash. En, hoe zwaarder de crash hoe meer wij erop vooruitgaan.

Immers, in 2008 had de permanente portefeuille -2% maar dat was een veel beter resultaat dan de +13% in 2009. Immers in 2008 zijn velen 30% van hun kapitaal verloren en dus hadden ze 30% minder koopkracht. Onze koopkracht was dus gestegen op 1 jaar met 28% ten opzichte van velen, desondanks het verlies van -2%. In 2009 had de pp +13% maar velen die zwaar in aandelen zaten hadden +30%, dus was onze koopkracht ten opzichte van vele anderen gedaald met -17% desondanks een positief resultaat van +13%.

Met een permanente portefeuille doe je het ok tijdens periodes van welvaart maar ben je ook als één van de weinige degelijk beschermd tegen een crisis, en dus zal je erop vooruitgaan indien er een crisis komt tegenover vele anderen die totaal niet voorbereid zijn op een crisis.

Marc De Mesel
Hoe Uw Koopkracht Behouden:

http://www.marcdemesel.be/

Aandelen daalden in april terug (-2,5%) en de rente op cash ging terug richting NUL. Echter, obligaties stegen verder (+2,3%) en goud knalde door het dak (+7,1%) waardoor de permanente portefeuille in april een mooie +1,8% kon toevoegen op een maand tijd.

Hier de rendementen sinds de start van het jaar:

Vorige maand ging de permanente portefeuille een krachtige +2,6% hoger dankzij de aandelen hun comeback van +9,5%. Deze maand lieten aandelen het weer afweten en wordt het rendement weer gehaald door de obligaties maar vooral het goud, dat zijn winst verdubbelt op een maand tijd van +7% naar een sterke +14,9%. De permanente portefeuille voegt +1,8% toe en staat nu op +5,4% op 4 maand tijd nadat het in 2009 +13% had en in het rampjaar 2008 slechts -2% verloor. Zeker niet slecht maar ook niet fantastisch gezien de euro elke dag daalt in waarde en de inflatie nu terug stijgende is. Maar met dergelijke rendementen blijft onze koopkracht wel behouden en neemt ze zelfs langzaam maar zeker toe, in tegenstelling tot de vele spaarrekeningen en traditionele gespreide portefeuilles die in 2010 weer niet bijblijven met de inflatie door een gebrek aan goud in de portefeuille.

De Duitse staatsobligaties deden het ook weer verrassend goed en hebben dit jaar al 8% opgebracht. Het is toch tergend traag dat de markt ‘zijn frank valt’. Iedereen ziet vandaag op het nieuws dat staatsobligaties inderdaad een drama kunnen zijn en het mogelijk is dat de overheid ze niet terugbetalen. Iedereen ziet dat door alleen de vrees op faillissement bij de Grieken de intrestvoeten al snel serieus stijgen en dus de oude Griekse staatsobligaties direct serieus dalen in waarde. Dan heb je de Duitsers (en Belgen en Nederlanders) die, ondanks veel gezaag en geklaag, gewoon de rekening betalen, net zoals bij de grootbanken hun faillissement, door nieuwe Duitse staatsobligaties uit te schrijven en het verkregen geld door te lenen aan, deze keer geen hopeloze banken maar wel hopeloos Griekenland. En wat gebeurt er met de Duitse staatsobligatie? Hoger!

Dat is natuurlijk absurd. De markt is absurd bezig. Ik ben echt benieuwd hoe lang die bubbel in de Duitse staatsobligaties nog kan standhouden. Zou het echt mogelijk zijn dat desondanks het fenomenaal uitbreiden van de schuldenberg de Duitse rentevoeten verder dalen van de 4% vandaag naar 1% en je nog mooie winsten kan maken, zoals in Japan gebeurd is? Ik kan dit zo moeilijk geloven al gaan we toch weer die richting uit wat voor onze portefeuille ok is. Dat ze de staatsobligatie bubbel opblazen zo groot ze willen, ten koste van eender wat, I don’t care. Ik room de winsten wel af indien mogelijk en tegelijkertijd hou ik die 25% fysiek goud stevig vast want ik vertrouw die obligaties voor geen haar.
 
Langs de andere kant waardeert de markt de euro dan weer wel juist: lager! Ja, als we jan en alleman gaan redden is die euro inderdaad waardeloos. Want, de redding wordt misschien wel gefinancierd met Duitse staatsobligaties maar de Europese Centrale Bank aanvaardt ook Griekse staatsobligaties als onderpand wat net hetzelfde is als dat de ECB met bijgeprinte euro’s rechtstreeks die Griekse staatsobligaties zou kopen. Dergelijke fraude is niet een garantie op, maar wel de oorzaak geweest van vele hyperinflaties!

Philipp Bagus heeft in ‘The Bailout of Greece and the End of the Euro‘ uitgelegd hoe dit werkt. Je koopt een nieuw geprinte Griekse staatsobligatie ter waarde van bijvoorbeeld €100. Die geeft tegenwoordig 10% rente. Vervolgens ga je naar de ECB en je vraagt euro’s te lenen aan 1%. De ECB heeft maar op de printknop te drukken en zegt: geen probleem, maar je moet wel onderpand geven. Zijn Griekse staatsobligaties goed meneer de voorzitter? Ja, perfect zegt de ECB en dus geef je die Griekse staatsobligatie ter waarde van €100 in onderpand en krijg je €100 nieuwe euro’s in ruil. Wat doe je met die nieuwe euro’s? Nog Griekse staatsobligaties kopen natuurlijk!  Je krijgt nog steeds 10% rente op de Griekse staatsobligatie en je moet maar 1% rente betalen voor die euro’s die je leent. Mooie marge!

En zo stromen de koffers van de Grieken vol met nieuwe bijgeprinte euro’s en geven ze in ruil een papiertje dat ‘belooft’ dat ze het later terug zullen geven + 10% interest. Geloven wie gewillig is of de rekening kan doorschuiven indien het fout gaat. Nee, De ECB doet niet aan quantitive easing hoor. Nee, de ECB koopt zelf geen staatsobligaties op met bijgeprinte euro’s maar ze aanvaardt ze wel in onderpand! De winst is voor de commerciële banken die zich rijkelijk amuseren dezer dagen. De winsten zijn omhoog zeggen ze dan bij de banken, knap he!

Het is pure valsmunterij. De ECB zou nooit een lening kunnen geven aan 1% rente indien ze geen printmachine had. De ECB zou ook met serieuze tekorten zitten, veel te weinig euro’s en dus een veel hogere rente vragen. Maar doordat ze kan bijprinten zoveel ze wil kan ze belachelijk lage intresten vragen en lenen aan al wie wil en toch doen alsof ze niet bijprint, want ze vragen onderpand en zullen elke euro die ze creëren en uitlenen ook terugkrijgen en terug vernietigen. Maar ondertussen printen ze wel bij als nooit voorheen en vernietigen ze de euro, for the time being. 

Nee, als alles verder gaat zoals vandaag kan ik mensen als Roland Vandamme en Marc Faber enkel gelijk geven. Dit eindigt in hyperinflatie of anders gezegd, een enorme devaluatie van onze munt. Het verschil tussen een hyperinflatie en een devaluatie van de munt is dat tijdens een hyperinflatie de prijzen van alles serieus stijgen omdat de munt waardeloos wordt, inflatie is dan meer als 100% per jaar en prijzen van vastgoed en aandelen stijgen dus ook enorm. Al is dit mogelijk, hier geloof ik persoonlijk nog steeds niet in. Maar wat ik wel geloof is dat de euro serieus zal devalueren ten opzichte van goud, net zoals al de andere fiat munten van deze wereld. Net zoals dat in IJsland gebeurd is in 2008. Vastgoed daalt er, aandelen dalen, door de vele reddingsoperaties behoudt iedereen zijn spaarrekening en staatsobligaties en dus op het eerste zicht lijkt het allemaal nog meevallen. Maar de munt is ook gecrasht en goud is er dus op een jaar tijd verdriedubbeld in prijs.

De enigste hoop voor de euro is dat we stoppen er bij te creëren. De balans van de ECB mag niet uitbreiden, dat is pure fraude. Maar laten we niet te naïf zijn, al vanaf de eerste dag dat we die, mag ik zeggen, kutmunt gebruiken is alles serieus gestegen in prijs. “Het waren de handelaars” zei de media toen: “Zij profiteren van de omschakeling door hun prijzen in euro’s te verhogen”. Pure nonsense. Al direct waren er meer euro’s in omloop dan er guldens en franken in omloop waren. Al direct hadden ze 5-10% van ons geld gestolen door 5-10% meer euro’s te printen en waarschijnlijk uit te geven aan de Eurocratie. Dieven.

En hoe bescherm je uzelf tegen de grootste dieven van vandaag de dag? Met goud. Dat kunnen ze niet bijprinten. Ze stoppen pas met euro’s printen als het serieus uit de hand is gelopen en de inflatie schandalig hoog is. Daar zijn we nog niet. De inflatie is voorlopig nog laag en enkel wanneer ze torenhoog is, is er een kans dat ze stoppen met printen en stelen. Ja, de centrale bankiers zeggen wel dat ze hun lessen geleerd hebben van de vorige hyperinflaties, maar tegelijkertijd kunnen ze hun vinger niet van de print knop houden.

Onze cash positie brengt geen rente op en tegelijkertijd dalen die euro’s in waarde. Inderdaad een rampzalige investering. Onze enigste hoop voor die cash is dat we zoals Robert Prechter en Hugh Hendry verwachten, toch nog een serieuze deflatoire contractie gaan krijgen. Dat blijft inderdaad altijd mogelijk, ook vandaag. Ze printen wel bij à volonté maar het is toch fragiel. Het is een kaartenhuisje en plots kan eentje vallen en de rest meesleuren. Het is best mogelijk dat morgen, in tegenstelling tot mijn verwachting, één of andere Europese staat toch niet tijdig gered wordt en inderdaad failliet gaat. Gezien grootbanken ook staatsobligaties hebben en het als de veiligste activa zien zou dat makkelijk één van hen kunnen meesleuren. Die grootbank kan dan weer een andere overheid in de afgrond trekken want al die overheden hebben in een pennentrek al de grootbanken hun risico’s liggen garanderen om hen te redden van de ondergang in 2008.

De ECB kan dan wel printen net zoals in 2008 maar als de markt zich terugtrekt is er geen hoop en stort het wel degelijk in. Hoeveel de ECB met bijgeprinte euro’s ook opkoopt, het zou niet baten en de prijstrend zou serieus dalende zijn: van vastgoed, van aandelen en in dat scenario: van goud misschien ook. Niet in koopkracht, die zal nog steeds serieus toenemen bij goud in dergelijk scenario, maar nominaal indien er een tijdelijk groot tekort is aan euro’s om schulden af te kunnen betalen kan ook goud tijdelijk geliquideerd worden in een rush naar cash, zoals in 2008 ook kort is gebeurd. Enkel dan zal onze cash de beste investering blijken te zijn. Want de kans is reëel dat in dergelijk scenario de Duitse overheid wel aan het bijgeprinte geld geraakt om ten minste te voldoen aan de korte termijn staatsobligaties, terwijl vele anderen niet, en dus uw cash rekening blijven uitbetalen met dan waarschijnlijk aanzienlijk hogere intresten terwijl de prijzen van alles, goud inclus daalt. Dan zou balanceren vanuit de cash positie heerlijk zijn.

Het kan dus gebeuren dat de slechtste investering van vandaag, de cash, de beste blijkt te worden al acht ik de kans steeds kleiner. Veel groter is de kans dat men snel genoeg het bijgeprinte geld weet te laten vloeien naar zij die dreigen failliet te gaan. Door die vele noodzakelijke reddingsoperaties blijft de markt toch angstig zodat al het oude geld dat vroeger zat te jagen op vastgoed, spaarrekeningen, obligaties en aandelen, gaat jagen op goud, en al het nieuwe geld dat bedoeld was om te gaan jagen op de oude activa: obligaties, aandelen, vastgoed, het er ook voor bekeken houdt en mee gaat jagen op goud. Die kans acht ik veel groter.

Maar nu ik begrijp hoe de ECB wel degelijk massaal bijprint begin ik toch angstig te worden voor een echte hyperinflatie. Dat zou nog veel erger zijn dan een sterke devaluatie van de munt, vooral voor de permanente portefeuille. Het goud constant verkopen wanneer je balanceert kan leiden tot een volledige ondergang van uw kapitaal indien we in een hyperinflatie verzeild raken en je steeds cash en obligaties bijkoopt die steeds minder waard worden en na vele jaren op nul. De oorlogskas die ik naast mijn pp heb aangelegd geeft me een veilig gevoel dat ik ook tijdens een hyperinflatie zal blijven mijn koopkracht behouden. Een oorlogskas houdt in dat je 5-10% van je kapitaal niet in een pp steekt maar in fysiek goud/zilver dat je nooit verkoopt voor balancering, als verzekering voor het mogelijks falen van uw permanente portefeuille door de balancering. Je kan die oorlogskas aanleggen met goud dat je normaal zou verkopen bij de balancering van je permanente portefeuille want als we die richting zouden uitgaan zal je toch veel goud van je pp moeten verkopen. Meer info over de oorlogskas in het artikel: Beschermen Tegen Rampscenario’s waar je een mooi overzicht krijgt van de vele hyperinflaties alsook staatsfaillissementen dat we in Europa de laatste 100 jaar gekend hebben.

Marc De Mesel
Hoe Uw Koopkracht Behouden:
http://www.marcdemesel.be/