De oude recepten werken niet meer. De Amerikanen hebben $3.600 miljard gespendeerd om banken te redden van de ondergang en de economie recht te trekken.
Wat hebben ze teruggekregen? De val werd gestopt. En ja, er waren hier en daar wat groene scheuten. Maar dat is het dan ook. Eén zwaluw maakt nog geen zomer, toch?
Van zodra de overheid stopt met geld uit te delen, is het zo weer winter.
Wat doe je als de oude remedies niet meer werken? Volgens sommigen is het allemaal een kwestie van dosering.
De massale overheidsinterventies waren nog niet massaal genoeg. Er moet meer gebeuren. De roep om quantitative easing 2.0 is luid en duidelijk.
Beleggers hopen dat Bernanke er snel mee komt. Dat is wat de beurs nog min of meer recht lijkt te houden momenteel.
Ze vergeten echter dat we een eindpunt hebben bereikt. Akkoord, in het verleden kon je makkelijk de economie stimuleren door nieuwe schulden te maken.
Voor iedere dollar extra schulden, groeide de economie dan met $5 of $6 aan. Zo bekeken was het zelfs verstandig. De terugverdieneffecten hielpen bij het aflossen van de lening.
Het is allemaal een kwestie van vertrouwen. De overheid kan zorgen voor goedkoop geld maar als niemand er wat mee wil doen, is de strijd bij voorbaat verloren.
De Federal Reserve gaf de banken honderden miljarden aan extra liquiditeiten. Gratis of zo goed als gratis dan nog. Maar het geld bleef daar liggen.
Banken leenden deze sommen niet uit. Al was er bij consumenten ook niet meteen de nodige appetijt voor bijkomende leningen.
Vandaar dat je de M3-cijfers, die het totaalbedrag van de uitstaande leningen in kaart brengen, ziet dalen. Vrij hard zelfs. Het is geleden van de jaren ‘30 dat dit cijfer nog zo hard onderuit ging. En iedere keer als het gebeurt, zit je maanden later middenin een recessie.
Je kan een paard naar het water brengen, maar het niet dwingen om te drinken.
Wie de toestand in de huizenmarkt bekijkt, weet precies wat ik bedoel. Hier heeft de overheid letterlijk alles gedaan wat mogelijk was. Of je het nu hebt over historisch lage hypotheekrentes, subsidies voor kopers, extra garanties voor hypotheekverstrekkers, … het was er allemaal.
En wat zien we na al deze dure interventies? De verkoop van nieuwe woningen is afgelopen maand gedaald tot het laagste niveau sinds 1963!
Ik weet niet hoe het met jou zit, maar ik krijg het benauwd van bovenstaande grafiek. De huizenmarkt zette in 2007 en 2008 reeds de toon en lijkt nu ook weer een voorlopende indicator.
De activiteit zit momenteel zelfs beneden het niveau van 2008. Niet bepaald bemoedigend.
Deze grafiek stelt de zaken dan nog beter voor dan ze daadwerkelijk zijn. In 1963 telde de bevolking van de VS immers 189 miljoen inwoners in vergelijking met 304 miljoen vandaag.
De huizenmarkt toont perfect aan wat er gebeurt wanneer de overheid zich gaat bemoeien met de vrije markt.
Toen de vastgoedprijzen gingen dalen, moest men natuurlijk iets doen. Dit kon men toch niet zomaar laten gebeuren?
In de jaren voordien waren de prijzen echter als een raket omhoog geschoten. Tot ver boven de faire en realistische waarde.
Het mocht allemaal passeren. Hoe kan de overheid immers inschatten of er sprake is van een bubbel? Of de centrale bank? Zij kunnen toch echt niet de partypooper spelen die de muziek om twee uur afzet!
En alhoewel deze economische wonderkinderen totaal niet in staat zijn om een bubbel te herkennen, weten zij wel tot op twee decimalen na de komma wanneer de prijzen te goedkoop worden.
Vandaar dat ze wel moesten ingrijpen en de vastgoedmarkt op alle mogelijke manieren ondersteunen. Dit zorgde er alvast voor dat de prijzen niet de kans kregen om te dalen tot het niveau dat de vrije markt wenselijk beschouwde.
Je zou kunnen zeggen dat de prijzen kunstmatig hoog werden gehouden. Kopers die actief zijn in de markt weten dat natuurlijk. Vandaar dat zij niet bepaald gehaast zijn om hun centen te spenderen. En vandaar dat de huizenmarkt nu in een compleet comateuze toestand verkeert.
Zo bekeken hebben de massale overheidsinterventies niets bijgebracht en enkel tot gevolg dat er nog minder handel is dan voorheen. Way to go!
Deze cijfers zullen pas weer aantrekken wanneer vastgoed goedkoop genoeg is om kopers aan te trekken. Ja, je kan beweren dat de prijzen al met tientallen procenten gedaald zijn. Maar blijkbaar is het niet genoeg.
De vastgoedprijzen liggen nog steeds boven het historisch gemiddelde. Een terugkeer naar dat gemiddeld betekent een daling van nogmaals 20%. En dan zwijg ik nog over het feit dat de meeste bubbels die barsten de prijzen gewoonlijk ver beneden de trend brengen.
Terwijl Wall Street zichzelf een 17%-hogere bonus uitkeert en de overheid geld spendeert zoals nooit eerder in de geschiedenis van de mensheid, krijgt de Amerikaanse middenklasse het steeds moeilijker om de eindjes aan elkaar te knopen.
Ik geef je enkele cijfers ter overweging:
1) Eén op 8 volwassen en zelfs 1 op 4 kinderen leeft van voedselbonnen. In totaal zijn 40 miljoen Amerikanen afhankelijk van het programma.
2) 24% heeft de pensioenplannen met enkele jaren uitgesteld
3) Amerikaanse banken hebben een groter deel van het vastgoed in handen dan de rest van de bevolking samen.
4) 61% leeft van maand tot maand, zonder enige vorm van spaargeld om op terug te vallen
5) Drievijfde van de babyboomers beschikt niet over het kapitaal dat nodig is om met pensioen te gaan.
6) De “echte” werkloosheidcijfers bedragen meer dan 17% (in de officiële cijfers worden namelijk werkzoekenden die het zoeken naar een job hebben opgegeven niet meegerekend)
7) 21% van de kinderen leeft beneden de armoedegrens
Deze cijfers laten er geen twijfel over bestaan: de Amerikaanse droom eindigt voor steeds meer Amerikaanse gezinnen in een ware nachtmerrie!
Terwijl de overheid al $3.600 miljard spendeerde om het financieel systeem te redden van de ondergang, blijven miljoenen burgers in de kou staan.
De middenklasse had het voor de crisis overigens al moeilijk om te overleven. De gemiddelde lonen stijgen al niet meer sinds de jaren ‘70 in de VS waardoor heel wat Amerikanen twee jobs nodig hadden om aan het einde van de maand te rekeningen te betalen.
“The American Way Of Life” is niet meer. De onderliggende problemen bleven geruime tijd verborgen omdat de Amerikanen leefden op krediet. Nu dit niet meer zo vanzelfsprekend is, wordt stilaan duidelijk dat de middenklasse een zwarte toekomst tegemoet gaat.
“So Long, Middle Class” , besluit New York Post. “The Erosion of America’s Middle Class” , bloklettert Spiegel Online. En “The Huffington Post” spreekt over “Third World America”
Helaas leeft de rest van de wereld nog steeds in de veronderstelling dat de Amerikaanse consument ons allemaal uit het moeras zal trekken. De waarheid is echter dat Joe Sixpack zelf aan het verzuipen is.
PS. Nog één cijfer om af te sluiten: het loon van de gemiddelde VS-ambtenaar ligt 2 keer zo hoog dan het loon van de gemiddelde werknemer in de privé. Dat is toch gewoon om je te bescheuren?
“… we rekenen op een nieuwe duw vanwege het monetair beleid om de financiële condities te verzachten door middel van nog een ronde van grootschalige activa-aankopen en/of een meer vastbesloten engagement om de rentevoeten op bijna-nul te houden. Als onze groei, werkgelegenheid, en inflatievoorspellingen correct zijn—en in het bijzonder, als de werkloosheidscijfers tot 10% stijgen zoals we verwachten—hebben we redelijk veel vertrouwen dat de bestuursleden van de Federal Reserve inderdaad zullen beslissen om aanzienlijk méér te ondernemen.”
De nieuwe stimulus wordt het zoveelste hoofdstuk in het “oppeppen” van de economie, een praktijk waar 3 jaar geleden mee begonnen werd na wanhopige oproepen van mensen als Jim Cramer in onderstaand filmpje:
De roep om bailouts, reddingspakketten en extra stimuli zal niet ophouden, en de centrale banken zullen niet ophouden er aan te beantwoorden, openlijk of via achterpoortjes. Hyperinflatie is in de maak.
De stresstesten hebben hun doel bereikt. Er is opnieuw vertrouwen en er worden weer volop aandelen gekocht.
Opvallend hoe het allemaal geslikt wordt als zoete koek. Beleggers zijn toch zo makkelijk om de tuin te leiden.
Komaan. Iedereen zag de uitslag van deze stresstesten toch al lang op voorhand aankomen? De opzet was om rust te brengen en dat doe je natuurlijk door te tonen hoe solide het systeem is. Zelfs in het zwartst mogelijke scenario.
Zo werd het ons verkocht.
Maar de criteria waren heel wat minder zwart dan ze je willen laten geloven.
Waarom gedroegen de financiële markten zich de voorbije maanden zo nerveus? Uit vrees voor een faillissement van één of meerdere Europese landen, toch?
En laat dat nu net een scenario zijn waar deze stresstesten geen rekening mee hebben gehouden.
Het is één groot rookgordijn. Meer woorden dan dat ga ik er echt niet aan vuil maken. Wie niet inziet dat het allemaal opgezet spel is, is stekeblind.
De overheid heeft natuurlijk nood aan een functionerend banksysteem om de groeiende hoop aan obligaties geplaatst te krijgen.
Dat en een constante toestroom aan verse idioten. In een Ponzi-scheme heb je constant nieuwe beleggers nodig die vers geld inbrengen om het systeem draaiende te houden.
Het is hier niet anders. De schulden worden nooit afgelost. Enkel “geherfinancierd”. En aangezien er steeds meer schulden worden aangegaan, moet je ook op één of andere manier meer kopers voor je papier aantrekken.
Voorlopig lijkt men daar nog wonderwel in te slagen. Maar de dag des oordeels komt. We naderen het moment waarop beleggers geen vertrouwen meer hebben in de solvabiliteit van de overheid.
Hou vooral de korte termijn rente goed in het oog. Wanneer deze begint op te lopen, ren je beter meteen naar de uitgang. Kwestie van als eerste te panikeren.
Het herwonnen vertrouwen manifesteert zich nu zelfs in een stijgende euro. Sinds de laagtepunten kwam er zo’n 12% bij ten opzichte van de dollar. Wie had dat kunnen denken?
Het biedt je in ieder geval een uitstekend moment om dollars te kopen. De verhouding kan het komende jaar richting pariteit. Eén euro voor één dollar.
Persoonlijk maak ik van de sterkte in de euro dan ook dankbaar gebruik om meer dollars in portefeuille te stoppen.
De sterke euro zorgt trouwens ook voor een correctie in het goud. Op zich niets uitzonderlijk. Het edelmetaal was de voorbije maanden bijzonder hard gestegen in euro. Een terugval zoals deze verandert niets aan de lange termijn trend.
Ik ben absoluut geen voorstander van beleggingfondsen uitgegeven door financiële instellingen.
Over het algemeen zijn ze duur. Instapkosten. Uitstapkosten. Beheersvergoedingen. En de nodige verborgen kosten natuurlijk.
Bovendien slagen die zogenaamde professionals er zelden in om beter te doen dan de beurs.
Kortom, die fondsen zijn vooral interessant voor de bank die ze uitgeeft. Maar ik kan me niet voorstellen dat er nog beleggers zijn die daar anders over denken.
Iedereen met een IQ boven de 50 moet ondertussen toch al begrepen hebben dat financiële instellingen niet meteen de belangen van beleggers vooropstellen, toch?
Waar ik echter vooral een probleem mee heb, is de promotie van zogenaamde kapitaalbeschermende fondsen.
Dit wordt verkocht als beleggingen met een gegarandeerde terugbetaling en zonder enig risico. Tenminste dat is wat iedere belegger die ik erover spreek, vertelt.
De waarheid is echter, zoals steeds, terug te vinden in de kleine letters.
In het vereenvoudigd prospectus van een kapitaalbeschermend fonds dat uitgegeven wordt door KBC, lees ik iets anders:
“De kapitaalbescherming wordt verleend door het bestaan van een financieel mechanisme”.
Een financieel mechanisme. KBC zelf garandeert hier dus niks. De terugbetaling wordt gegarandeerd door een mechanisme! In het kort komt het erop neer dat een flink deel van het fonds geïnvesteerd wordt in obligaties. Ik kom hier dadelijk nog even op terug.
Even later laat de prospectus overigens weten dat er geen “formele waarborg” werd verleend:
“Er wordt geen formele waarborg tot terugbetaling van de initiële inschrijvingsprijs verleend aan het compartiment of aan zijn aandeelhouders. De kapitaalbescherming is met andere woorden geen resultaatsverbintenis voor het compartiment, alhoewel de verwezenlijking van deze doelstelling door de werking van het financiële mechanisme de eerste prioriteit blijft”.
Duidelijk genoeg? KBC geeft je hier geen enkele waarborg en garandeert niets.
Als je kapitaalbeschermend fonds geïnvesteerd heeft in obligaties die later niet worden terugbetaald (Griekenland misschien?), dan kan je als belegger een deel van je investering kwijtspelen.
Wie flinke sommen in dergelijke fondsen geïnvesteerd heeft, zit zonder het eigenlijk te weten met een flink deel obligaties in portefeuille.
Obligaties waarvan het vrij moeilijk is om de kredietwaardigheid in te schatten.
Als je het jaarverslag van zo’n fonds analyseert, merk je dat er vooral geïnvesteerd werd in obligaties die uitgegeven werden door “Special Purpose Vehicles” (SPV’s). Herverpakte obligaties met al dan niet bedenkelijke onderpanden.
Uiteraard allemaal voorzien van een mooie rating van Moody’s en Standard and Poor’s. Gelukkig weten we inmiddels dat deze ratings niet meteen een geruststelling zijn.
Wie deze fondsen in portefeuille heeft, doet dat vooral op eigen risico. Persoonlijk zou ik mij niet comfortabel voelen met dergelijke beleggingen en eieren voor mijn geld kiezen nu het nog kan.
Als straks een deel van deze obligaties niet terugbetaald worden, blijft de belegger namelijk met de verliezen zitten. Ook al meent hij vandaag dat zijn bank dit op één of andere manier garandeert.
PS. Deze fondsen zijn echte goudhaantjes voor de banken. Kijk eens even naar de kosten die hier gehanteerd worden: 2,5% instapkosten, 1% administratiekosten bij intrede en dan nog jaarlijks een beheersvergoeding van “maximaal 20 euro per aandeel”. Dat is nog eens 2% aangezien die aandelen aan 1.000 euro worden uitgegeven.
