Ik hoor u al denken: “Bij welke doemdenker hebben ze deze titel weer gehaald?” Wel, de ‘kop’ is letterlijk overgenomen van een parabel over hoe een natie zichzelf in een financiële ravijn rijdt. U raadt wellicht al over welke natie het hier gaat: De Verenigde Staten van Amerika — tot daar het evidente gedeelte van deze blog.
De auteur van het stuk gaat u echter meer verbazen. Het is Charles Munger, de rechterhand van Warren Buffett en ‘rots-in-de-branding’ bij Berkshire Hathaway, het investeringsvehikel van beide heren. Munger staat niet meteen bekend als ‘doemdenker’, maar de parabel voorspelt echter niet veel goeds voor de toekomst van de VS.
In het stuk refereert hij naar ‘Basicland’, een benaming door de Europeanen gegeven aan Amerika bij hun ontdekking in 1700. Basicland was in den beginne een succes als maatschappij: hoge groei, lage werkloosheid, weinig schuld, … Maar gaandeweg de jaren gaat het steeds slechter met Basicland, met name door de casinomentaliteit die het land overneemt. Het ‘gokken’ groeit uit tot het belangrijkste deel van het BBP, en financiële derivaten nemen het voortouw.
Munger rond af met het donkere besluit dat Basicland tot over z’n oren in de schulden steekt, en dat er door de politieke leiders niet meer geluisterd wordt naar (oude) wijze mensen met gezond verstand. Munger voorziet een nieuw management die de boel moet opkuisen, en heeft ook een nieuwe nickname voor de VS: Sorrowland!
Afgelopen jaar suisden wij langs de afgrond tijdens een door quants ingezette ineenstorting van de financiële markten. “Quants” zijn de wiskundigen en programmeurs in de machinekamer van ons mondiaal financieel systeem.
Tegenlicht praat met de slimste Quants op Wall Street en verhaalt van binnenuit hoe de slechte hypotheken versneden werden tot winstgevende financiële producten. Hoe onze financiële markten zich steeds meer afhankelijk hebben gemaakt van modellen en algoritmen en hoe binnen een paar maanden na de crash het alweer business as usual was. Een financieel-technologische revolutie waarin het nu draait om handelen met de snelheid van het licht…
Het zijn de quants die na de crash van Wall Street deels de verantwoordelijkheid in de schoenen geschoven krijgen. Het blinde geloof in hun formules en modellen lijken het financieel systeem op hun fundament te hebben laten wankelen. Een verhaal over hebzucht, angst en toeval vanuit de veelal onbekende krochten van ons mondiaal financieel systeem.
Met: Paul Wilmott (quant goeroe die al jaren waarschuwt voor het gevaar van een door wiskundigen ingezette ineenstorting van de financiële markten), Mike Osinski (werkte bijna 20 jaar op Wall St als programmeur van software die slechte hypotheken versneed tot aantrekkelijke financiële producten - computerprogramma’s waar banken miljarden instopten en waar biljoenen uitkwamen), Emanuel Derman (ook wel ‘de Einstein’ van Wall St genoemd) en Matthew Goldstein (onderzoeksjournalist Reuters die als een van de eersten de gevolgen van High Frequency Trading aankaartte).