Terwijl Wall Street zichzelf een 17%-hogere bonus uitkeert en de overheid geld spendeert zoals nooit eerder in de geschiedenis van de mensheid, krijgt de Amerikaanse middenklasse het steeds moeilijker om de eindjes aan elkaar te knopen.
Ik geef je enkele cijfers ter overweging:
1) Eén op 8 volwassen en zelfs 1 op 4 kinderen leeft van voedselbonnen. In totaal zijn 40 miljoen Amerikanen afhankelijk van het programma.
2) 24% heeft de pensioenplannen met enkele jaren uitgesteld
3) Amerikaanse banken hebben een groter deel van het vastgoed in handen dan de rest van de bevolking samen.
4) 61% leeft van maand tot maand, zonder enige vorm van spaargeld om op terug te vallen
5) Drievijfde van de babyboomers beschikt niet over het kapitaal dat nodig is om met pensioen te gaan.
6) De “echte” werkloosheidcijfers bedragen meer dan 17% (in de officiële cijfers worden namelijk werkzoekenden die het zoeken naar een job hebben opgegeven niet meegerekend)
7) 21% van de kinderen leeft beneden de armoedegrens
Deze cijfers laten er geen twijfel over bestaan: de Amerikaanse droom eindigt voor steeds meer Amerikaanse gezinnen in een ware nachtmerrie!
Terwijl de overheid al $3.600 miljard spendeerde om het financieel systeem te redden van de ondergang, blijven miljoenen burgers in de kou staan.
De middenklasse had het voor de crisis overigens al moeilijk om te overleven. De gemiddelde lonen stijgen al niet meer sinds de jaren ‘70 in de VS waardoor heel wat Amerikanen twee jobs nodig hadden om aan het einde van de maand te rekeningen te betalen.
“The American Way Of Life” is niet meer. De onderliggende problemen bleven geruime tijd verborgen omdat de Amerikanen leefden op krediet. Nu dit niet meer zo vanzelfsprekend is, wordt stilaan duidelijk dat de middenklasse een zwarte toekomst tegemoet gaat.
“So Long, Middle Class” , besluit New York Post. “The Erosion of America’s Middle Class” , bloklettert Spiegel Online. En “The Huffington Post” spreekt over “Third World America”
Helaas leeft de rest van de wereld nog steeds in de veronderstelling dat de Amerikaanse consument ons allemaal uit het moeras zal trekken. De waarheid is echter dat Joe Sixpack zelf aan het verzuipen is.
PS. Nog één cijfer om af te sluiten: het loon van de gemiddelde VS-ambtenaar ligt 2 keer zo hoog dan het loon van de gemiddelde werknemer in de privé. Dat is toch gewoon om je te bescheuren?
Het koersherstel van de laatste 16 maanden kwam er vooral door dit prachtig herstel dat we momenteel beleven. Eigenlijk beleefden. De laatste cijfers geven duidelijk aan dat de economie weer in de touwen hangt.
Wat me echter opvalt, is dat beleggers amper aandacht lijken te hebben voor de dramatische economische cijfers die naar buiten druppelen. Zegt natuurlijk niet meteen iets. Ook de problemen in Griekenland werden eerst maandenlang genegeerd vooraleer de markt compleet onderuit ging.
Sterker nog, ze lijken deze cijfers te omhelzen. Het betekent namelijk dat de Federal Reserve snel een nieuw rondje monetaire versoepeling zal aankondigen. Sommigen menen dat dit komende dinsdag al aangekondigd zal worden.
Vandaar dat de aandelenmarkten zo sterk acteren, de obligatierente in vrije val lijkt en de dollar tuimelt.
Indien Bernanke het opgelegde tijdsschema weigert te volgen, kan dit resulteren in een sell-off op de aandelenmarkten en een vlucht naar de dollar.
Willem Middelkoop had als kritiek op de permanente portefeuille dat het enkel terugkijkt en niet vooruitkijkt en stelde zoals een goede goeroe het betaamt: ‘This time is different!’. Maar is het deze keer echt anders? Of is het nog steeds zoals Harry Browne zei: “Anything can happen. Nothing has to happen”?
Hier de videoreactie van Willem Middelkoop op mijn lezing over de permanente portefeuille en mijn kritiek op banken:
Ik ben akkoord met Willem dat tijdens de crisis van Japan goud is gedaald omdat de wereld er in de jaren 90 anders voorstond dan Japan. Enkel in Japan was er in de jaren 90 een enorme crisis waarbij banken omvielen. Japan was te klein om een positieve invloed te hebben op goud. Vandaag de dag is de crisis in heel het Westen en liggen banken om te vallen in heel het Westen. Bovendien is de dollar betrokken en dat is een wereldmunt. Dus deze keer is de crisis veel groter en de invloed op goud dus ook. Het is dan ook zeer onwaarschijnlijk dat we een Japan scenario gaan krijgen waarbij aandelen én goud totaal instorten. Veel waarschijnlijker is dat aandelen én staatsobligaties totaal zullen instorten en goud de redder wordt.
Toch, de permanente portefeuille neemt geen risico en dekt zich in tegen elk scenario. En ook een marktvoorspeller dient volgens mij te erkennen dat, hoe klein de kans ook, een Japan scenario ook mogelijk is. Immers de crisis is vooral in het Westen. Maar het Westen is eigenlijk zeer klein aan het worden ten opzichte van de wereld. Het gaat over ongeveer 1 miljard mensen. Maar China, India, Arabië, Oost-Europa, Afrika, Zuid-Amerika, die hebben nauwelijks een krediet crisis. Daar vallen nauwelijks banken. Met andere woorden 5 miljard mensen leven wel degelijk in een andere wereld. Een wereld waar de economie wél groeit. Een wereld waar het respect voor het kapitalisme en de vrije markt wél toeneemt.
Het is mogelijk dat enkel het Westen in de crisis blijft zitten maar al de rest het komende decennia een sterke welvaart periode doorgaat. Het is mogelijk dat hun fiat munt ten opzichte van de dollar en de euro stijgt. Dat de overheden daar in plaats van ook geld bij te printen beslissen het niet te doen en hun munten hierdoor serieus opwaarderen ten opzichte van de onze. In dat scenario zullen zij veel minder behoefte hebben te vluchten naar goud. Integendeel, net zoals in het Westen gebeurd is sinds de jaren 50 kan het omgekeerde er gebeuren. Het belang van goud kan er afnemen.
Dit zou ons in een werkelijk Japan scenario storten waar onze aandelen het slecht doen, onze cash 0% blijft opbrengen door al het geprint maar ook goud daalt en, hoe absurd ook, enkel staatsobligaties lange termijn stijgen door het wegzakken van de intrestvoet van 4% vandaag naar 1%, zoals in Japan gebeurd is! Dat zou zeer pijnlijk zijn voor ons. Ik geef dat scenario slechts één kans op 10, maar de kans bestaat.
Willem Middelkoop geeft in een latere lezing ook zijn ideale portefeuille dat hij adviseert:
25% aandelen
25% vastgoed
25% fysiek goud
25% cash
Hij heeft kennelijk de permanente portefeuille genomen, obligaties eruit gesmeten en vervangen met vastgoed. Dit echter zou een dramatisch resultaat gegeven hebben in Japan jaren 90:
Enkel obligaties doen het goed. Die smijt hij eruit en vervangt hij met vastgoed dat ook een drama was in de jaren 90 in Japan:
In de jaren 90 daalt vastgoed in Japan van 220 naar 110. -50% op 10 jaar tijd! Dus de obligaties die 7% per jaar of 98% op 10 jaar opbrachten vervangt hij met een activa die niet 100% is gestegen maar ook -50% is gedaald. Indien we een Japan scenario krijgen zullen al diegenen die zijn advies volgen niet zoals de permanente portefeuille 0,5% per jaar hebben maar een verlies van -3% per jaar hebben. Zullen hun koopkracht niet zien slinken met slechts -5% op 10 jaar maar met -35% op 10 jaar.
Indien je Middelkoop zijn ideale portefeuille volgt kan je dus best ook een weesgegroetje erbij doen dat Japan niet bij ons gebeurt of je zal klaar zijn!
Zijn ideale portefeuille is dus geen permanente portefeuille die je in elk scenario zal beschermen maar een speculatieve portefeuille die je in een bepaald scenario rijk zal maken en in een ander scenario arm zal maken.
Middelkoop claimt ook niet dat zijn portefeuille je koopkracht zal bewaren in elk scenario. Hij erkent dat hij marktvoorspeller is en weigert activa te kopen waar hij niet in gelooft. Ook Marc Faber had als reactie op de permanente portefeuille: “I like it but would get rid of the bonds”. Het concept van de permanente portefeuille, u beschermen tegen elk klimaat, dringt dus moeilijk door bij vele grote namen.
De permanente portefeuille afdoen als ‘This time is different’ is niet sterk. Wat ik zou willen zien is: In welk scenario zou de permanente portefeuille er dan niet in slagen uw koopkracht te beschermen? Zolang ik dit scenario niet heb ontdekt geloof ik dat de permanente portefeuille een schitterende oplossing is voor zij die niet wensen te speculeren en geloven dat “Anything can happen. Nothing has to happen”. Want laten we toegeven, dat is de realiteit.
Wel ben ik akkoord met investeerders, speculanten en marktvoorspellers dat bepaalde activa overgewaardeerd zijn en andere ondergewaardeerd. Voor mensen die hier geld aan willen verdienen is het de job van de goeroe om hem te tonen wat is overgewaardeerd en wat ondergewaardeerd.
Ik vind dat Willem met zijn ideale portefeuille echter hierin faalt. Obligaties vervangen met vastgoed is de ene bubbel vervangen met een andere. Het is waarschijnlijk typisch aan de babyboomer generatie dat ze moeilijk afscheid kunnen nemen van hun vastgoed maar Willem zou toch beter moeten weten. Vastgoed is zeer hoog gewaardeerd en zal waarschijnlijk serieus corrigeren. Zelfs indien er een hyperinflatie zou komen zoals hij lijkt te verwachten zal vastgoed enorm dalen in koopkracht waarde. Vraag maar aan Zimbabwe vastgoed speculanten!
Indien hij die obligaties van de permanente portefeuille echt niet ziet zitten, wat begrijpelijk is indien je enkel activa wil kopen met grote kans op stijgen, dan denk ik dat je ze er beter gewoon uitlaat en niet vervangt met vastgoed. Dan heb je 33% aandelen, 33% goud en 33% cash. 9 kansen op 10 geeft dit een aanzienlijk beter resultaat dan vastgoed erbij te betrekken. 33% cash is veel maar indien je gelooft dat obligaties een slechte speculatie zijn dan geloof je dat rentevoeten gaan stijgen. Dat wil zeggen dat cash meer rente zal krijgen indien je voorspelling uitkomt en die 33% cash wel eens zeer lucratief kan worden met Griekse intrestvoeten van 10% terwijl de inflatie zo hoog niet is. Indien er dan een bailout komt is het volledig in orde en krijg je de hoge interest en geen faillissement! Leve de cash!
Dan komen we direct op Willem zijn tweede kritiek op mijn verhaal. Dat grootbanken niet zullen omvallen in België of Nederland. Dat men enkel kleine banken zal laten vallen. Dit klinkt zeer mainstream! Dit is wat elke gefaalde grootbank goeroe voor 2008 lag te verkondigen. Sinds de val van Lehman Brothers durven ze het niet meer zeggen, en terecht! Maar Willem voelt zich geroepen hun rol over te nemen.
Tijdens een kredietcrisis mensen geruststellen dat hun grootbank wel zal blijven bestaan is wel straf. Als ergens de waarheid gezegd mag worden is het daar: dat ook een grootbank plots wel degelijk kan verdwijnen. Dat elkeen er rekening mee dient te houden dat zijn bank plots failliet kan zijn. Dat vind ik het sterkste argument voor goud!
Dat Willem op tv zelf niet ligt te verkondigen ‘pas op: uw grootbank kan ook failliet gaan’, begrijp ik. Hij zou waarschijnlijk niet veel meer uitgenodigd worden. Maar als een andere spreker hiervoor waarschuwt en hij vervolgens gaat zeggen dat het vals alarm is en ze kunnen rekenen op een bailout van de staat en ze rustig mogen blijven zitten bij hun grootbank!?!
Een goud goeroe zou beter moeten weten. De oplossing van deze crisis zijn geen bailouts maar het laten failliet gaan van zij die verlies maken. Het is wenselijk én mogelijk dat hiervoor gekozen wordt. In onze kleine landen hebben we veel te veel grootbanken. Wij kunnen die enorme verliezen niet dragen zonder onze naties te vernielen. Ik hoop maar denk ook dat de kans 1 op 2 is dat de komende jaren wij een echt grootbank faillissement gaan meemaken. 1 wordt gered, de ander niet. Be prepared, just in case!
Voor de rest mijn complimenten voor zijn werk. Willem Middelkoop heeft als één van de weinige de bankencrisis juist voorspeld. Dankzij hem hebben velen al voor 2008 goud gekocht. Ook zeer toegankelijke, aangename en plezante man. Van zijn recente lezing bij fictionaltruth ben ik zeer onder de indruk.
De legendarische Richard Russell blijft beleggers waarschuwen voor het zware onweer dat op komst is:
“Say hello to deflation. The signs of “too-low inflation” (Fed speak for deflation) are flashing everywhere, and the bond market is adjusting to discount deflation. This from Bloomberg – Treasury Two-Year Note Yields Tumble to a Record Low as Economy Weakens…
Russell Comment – We’re moving very close to actual deflation – the bond market is saying it. At this point the Fed is very nervous. Therefore, I expect the Fed to start big time printing (“quantitative easing”) very shortly.
This is what’s holding gold above 1000, and, so far, above 1100. The Bernanke Fed has a well-advertised formula for defeating deflation. The formula consists of printing more money, which is obviously inflationary. The massive creation of more money dilutes the purchasing power of the dollar. Frankly, the deflationary forces are hitting much faster than I thought they would. This must be what the stock market has been telling us. The stock market deflates first (as it has been doing), and the economy follows.”
Ben ‘B52′ Bernanke hield gisteren een pleidooi voor het Amerikaanse congres. Op een gegeven ogenblik werd hem gevraagd waarom de prijs van goud aan het stijgen is. Hij gaf er het volgende antwoord op:
“Well the signal that gold is sending is in some ways very different from what other asset prices are sending. For example, the spread between nominal and inflation index bonds remains quite low – suggesting just 2% inflation over the next 10 years. Other commodity prices have fallen recently quite severely including oil prices and food prices. So gold is out there doing something different from the rest of the commodity group. I don’t fully understand the movements in the gold price, but I do think there’s a great deal of uncertainty and anxiety in financial markets right now and some people believe that holding gold will be a hedge against the fact that they view many other investments as being risky and hard to predict at this point.”
Wat Bernanke uiteraard vergeet te vermelden is dat goud steeds meer wordt geschouwd als een monetair actief door de internationale markten omdat niet uit het niets kan ‘bijgedrukt’ worden zoals de overige ‘papieren’ munten (dollars, euro’s, yen,…). In feite is de stijging van de goudprijs een stevige middelvinger naar het soepele monetaire beleid van de centrale banken en hun voorzitters. Maar dat kaart Bernanke liever niet aan, vandaar de nadruk op de term ‘commodity’.
