Amerikaanse dollar blijft de ideale trade

Begin dit jaar noemde ik de Amerikaanse dollar mijn favoriete belegging voor 2010. Tot op heden heeft de munt de verwachtingen perfect ingelost.

Van een high van 1,51 voor de EUR/USD ging het inmiddels al even naar 1,18. Dat is een stijging van 28%.

Valutaparen zijn altijd relatief. Je koopt eigenlijk niet alleen de USD maar verkoopt ook de EUR. Het feit dat de Europese schulden iedereen de stuipen op het lijf jaagde, heeft zo zeker geholpen.

Het is de perfecte trade. Je profiteert niet alleen van de toenemende vraag naar dollars, maar ook van de groeiende afkeer die beleggers tonen ten opzichte van de euro.

De totale hoeveelheid aan uitstaande leningen daalt nu tegen het grootste tempo sinds de Grote Depressie. Mensen betalen meer schulden af dan ze nieuwe leningen aangaan.

En aangezien het merendeel van de schulden in de wereld werden aangegaan in dollar, betekent dit dat de vraag naar de munt gigantisch is.

Om schulden af te lossen, heb je immers eerst harde valuta nodig.

Maar het zijn niet enkel particulieren die serieus werk maken van deleveraging. Ook bedrijven spelen hun rol. Vorige week nog las ik in de krant dat Europese multinationals op een recordbedrag aan liquide middelen zitten.

Cash is king. En dan liefst nog aan te houden in de reservemunt van de wereld.

De grootste factor in het deleveraging-proces is echter de banksector. Europese banken kochten sinds het begin van het decennium voor duizenden miljarden dollars aan dollargenoteerde beleggingen (CDO’s bv) en financierden dit vooral met korte termijn leningen.

Iedere accountant kan je vertellen dat het geen goed idee is om vaste activa te financieren met kortlopende leningen. Het is zelfs één van de factoren die banken in overweging nemen om te bepalen of bedrijven financieel gezond zijn.

Natuurlijk gaan deze principes overboord wanneer je met een beetje extra speculatie een nulletje achter je bonus kan zetten.

Banken hadden namelijk in 2003-2004 toegang tot goedkoop geld omdat de FED het beschikbaar stelde tegen 1%.

Plots zat iedereen in dezelfde trade. Kortlopend lenen aan 1% en herinvesteren tegen 6% of meer in herverpakte rommelleningen.

Uiteraard hield men geen rekening met de mogelijkheid dat het op een dag misschien onmogelijk zou zijn om de kortlopende leningen door te rollen. Laat staan tegen 1%.

En dat is nu precies wat er gebeurde nadat Lehman de boeken neerlegde. De financieringsmogelijkheden droogden op en er ontstond een gigantische tekort aan dollars.

Het financieel systeem dreigde op dat moment volledig te imploderen. Om aan de noodzakelijke dollars te geraken, verkochten banken eender welke belegging tegen eender welke prijs.

Er kwam pas een einde aan deze dollarschaarste nadat de Federal Reserve andere centrale banken overspoelden met een onbeperkte hoeveelheid aan dollars.

Bernanke stuurde $582 miljard naar alle uithoeken van de wereld en redde zo in feite het wereldwijde financieel systeem. Jawel, onze man van het jaar haalde heel Europa uit de shit door speculerende Europese banken van de nodige valuta te voorzien!

Kan het opnieuw gebeuren? Reken maar. Want opnieuw zitten alle banken weer in dezelfde trade. Kortlopend lenen in dollar – deze keer tegen 0% – en herinvesteren in “veilig” staatspapier dat 3% of 4% opbrengt.

Vandaar dat de dollar bijna perfect lijkt te correleren met put opties op aandelen.

Het deleveraging-proces leidt namelijk tot activaverkopen (aandelen, obligaties, …) en een toenemende vraag naar dollars. We zitten perfect op schema richting pariteit. Eén dollar voor één euro.

Nog steeds de ideale trade dus!

Het hangt nu allemaal van Ben Bernanke af

Het koersherstel van de laatste 16 maanden kwam er vooral door dit prachtig herstel dat we momenteel beleven. Eigenlijk beleefden. De laatste cijfers geven duidelijk aan dat de economie weer in de touwen hangt.

Wat me echter opvalt, is dat beleggers amper aandacht lijken te hebben voor de dramatische economische cijfers die naar buiten druppelen. Zegt natuurlijk niet meteen iets. Ook de problemen in Griekenland werden eerst maandenlang genegeerd vooraleer de markt compleet onderuit ging.

Sterker nog, ze lijken deze cijfers te omhelzen. Het betekent namelijk dat de Federal Reserve snel een nieuw rondje monetaire versoepeling zal aankondigen. Sommigen menen dat dit komende dinsdag al aangekondigd zal worden.

Vandaar dat de aandelenmarkten zo sterk acteren, de obligatierente in vrije val lijkt en de dollar tuimelt.

Indien Bernanke het opgelegde tijdsschema weigert te volgen, kan dit resulteren in een sell-off op de aandelenmarkten en een vlucht naar de dollar.

Overheden zoeken idioten met geld

De stresstesten hebben hun doel bereikt. Er is opnieuw vertrouwen en er worden weer volop aandelen gekocht.

Opvallend hoe het allemaal geslikt wordt als zoete koek. Beleggers zijn toch zo makkelijk om de tuin te leiden.

Komaan. Iedereen zag de uitslag van deze stresstesten toch al lang op voorhand aankomen? De opzet was om rust te brengen en dat doe je natuurlijk door te tonen hoe solide het systeem is. Zelfs in het zwartst mogelijke scenario.

Zo werd het ons verkocht.

Maar de criteria waren heel wat minder zwart dan ze je willen laten geloven.

Waarom gedroegen de financiële markten zich de voorbije maanden zo nerveus? Uit vrees voor een faillissement van één of meerdere Europese landen, toch?

En laat dat nu net een scenario zijn waar deze stresstesten geen rekening mee hebben gehouden.

Het is één groot rookgordijn. Meer woorden dan dat ga ik er echt niet aan vuil maken. Wie niet inziet dat het allemaal opgezet spel is, is stekeblind.

De overheid heeft natuurlijk nood aan een functionerend banksysteem om de groeiende hoop aan obligaties geplaatst te krijgen.

Dat en een constante toestroom aan verse idioten. In een Ponzi-scheme heb je constant nieuwe beleggers nodig die vers geld inbrengen om het systeem draaiende te houden.

Het is hier niet anders. De schulden worden nooit afgelost. Enkel “geherfinancierd”. En aangezien er steeds meer schulden worden aangegaan, moet je ook op één of andere manier meer kopers voor je papier aantrekken.

Voorlopig lijkt men daar nog wonderwel in te slagen. Maar de dag des oordeels komt. We naderen het moment waarop beleggers geen vertrouwen meer hebben in de solvabiliteit van de overheid.

Hou vooral de korte termijn rente goed in het oog. Wanneer deze begint op te lopen, ren je beter meteen naar de uitgang. Kwestie van als eerste te panikeren.

Het herwonnen vertrouwen manifesteert zich nu zelfs in een stijgende euro. Sinds de laagtepunten kwam er zo’n 12% bij ten opzichte van de dollar. Wie had dat kunnen denken?

Het biedt je in ieder geval een uitstekend moment om dollars te kopen. De verhouding kan het komende jaar richting pariteit. Eén euro voor één dollar.

Persoonlijk maak ik van de sterkte in de euro dan ook dankbaar gebruik om meer dollars in portefeuille te stoppen.

De sterke euro zorgt trouwens ook voor een correctie in het goud. Op zich niets uitzonderlijk. Het edelmetaal was de voorbije maanden bijzonder hard gestegen in euro. Een terugval zoals deze verandert niets aan de lange termijn trend.

Goud is geld

“Goud is geld, en niets anders.” Dat waren de woorden van de Amerikaanse bankier J.P. Morgan, bijna honderd jaar geleden onder ede uitgesproken voor een Amerikaanse parlementaire commissie. Vandaag daarentegen wordt goud zelden op een dergelijke wijze omschreven. Het wordt een commodity genoemd of het wordt soms gekarakteriseerd door haar gebruik in juwelen, maar weinig mensen zien het als geld.

Is goud, dat als geld fungeerde duizenden jaren nog voordat Morgan sprak, fundamenteel veranderd gedurende de laatste 100 jaar?

Goud is niet veranderd. Alleen de perceptie van de mensen is veranderd omdat gouden munten niet meer als geld worden gebruikt, zoals eeuwenlang gebruikelijk was. Desalniettemin kunnen we nog steeds een troy ons of gram gebruiken om de prijs van goederen en diensten in uit te drukken, hetgeen de belangrijkste functie van geld is. Dus goud is nog steeds geld.

Neem bijvoorbeeld de prijs van ruwe olie. Deze kan uitgedrukt worden in dollars, willekeurige andere nationale valuta, maar ook in goud. De onderstaande grafiek laat het alom bekende gegeven zien dat de dollarprijs voor ruwe olie al decennialang aan het stijgen is. In december 1945 kostte een vat nog $1,17, recentelijk heeft een vat meer dan $100 gekost. Deze opwaartse trend wordt duidelijk gemaakt door de rode pijl in onderstaande grafiek.

Daarentegen laat grafiek 2 een heel ander plaatje zien van de prijs van ruwe olie. Ook hier zijn fluctuaties te zien, die het gevolg zijn van reguliere veranderingen in aanbod en vraag, maar de pijl illustreert duidelijk een vlakke trend in de prijs.

Grafiek 2 laat zien dat de prijs van ruwe olie van vandaag niet uit de pas loopt met het verleden, wanneer het is gemeten in “goldgrams”, de naam van Goldmoney’s online valuta uitgedrukt in gouden grammen. Gemeten in goud kost ruwe olie vandaag evenveel als in de jaren ‘50.

De twee grafieken zijn verbazingwekkend verschillend. Waarom is de prijs van dezelfde commodity  twee zulke andere richtingen opgegaan? Het is duidelijk dat het antwoord ligt in het soort geld waarmee de prijs van ruwe olie wordt gemeten. Nationale valuta verliezen koopkracht als gevolg van monetaire inflatie. Goud, daarentegen, behoudt haar koopkracht.

Recentelijk kostte een vat olie $80 in de Verenigde Staten, £52 in Groot-Brittannië, €60 in Europa en 2,3gg (goldgrams) wereldwijd. De prijzen weergeven in verschillende valuta is simpel een vorm van economische calculatie, zoals economen het graag noemen. Ieder goed of iedere dienst kan worden uitgedrukt in termen van iets anders gebruikt als geld, maar goud is anders om twee redenen.

Goud wordt over de hele wereld gebruikt. Het is werkelijk globaal geld, een rol die zij in het verleden niet voor niets speelde. Goud heeft altijd een prominente plaats gehad in het hart van de wereldwijde handel. Met andere woorden, goud is een ideale standaard om prijzen mee te meten omdat een troy ons goud een onveranderlijke rekeneenheid door de tijd is.

Terwijl nationale valuta continu worden afgewaardeerd door overheidsbeleid en mismanagement van centrale banken, behoudt goud haar waarde, ofwel, blijft de koopkracht van goud relatief onveranderd. Dit komt omdat de bovengrondse hoeveelheid goud (het aanbod van goud als geld) groeit met ongeveer dezelfde snelheid als de wereldbevolking en de creatie van nieuwe welvaart (de vraag naar goud als geld).

De stabiele verhouding in aanbod van en vraag naar goud maken het de ideale vorm van geld, hetgeen verklaart waarom nationale valuta hierop waren gebaseerd en zelfs inwisselbaar waren voor een vaste hoeveelheid goud. Meer nationale valuta konden alleen worden gecreëerd wanneer er voldoende goudreserves waren, wat een gunstige regel was dat leidde tot essentiële, externe discipline op de uitgaven van de overheid en het ‘bijdrukken’ van geld door haar centrale bank.

Maar deze regel werd verlaten toen de dollar en andere nationale valuta hun formele link met goud verloren in 1971.Als consequentie hiervan wordt de koopkracht van de Amerikaanse dollar en andere nationale valuta geërodeerd. Dit is al decennialang aan de gang en zonder twijfel zal de koopkracht in de toekomst verder afbrokkelen.

Door de jaren heen heb ik inflatie op verschillende manieren omschreven, maar mijn ‘meetlat methode’ is de beste manier om te omschrijven wat er met de dollar gebeurt en om duidelijk te maken wat de essentie is van inflatie. Het gaat als volgt.

Als we ieder jaar een centimeter halen van een meetlat van 100cm, kunnen we het dan nog steeds een meetlat van 100cm noemen? Dus waarom noemen we onze valuta nog steeds een dollar terwijl er ieder jaar 5% of meer van haar koopkracht wordt weggenomen?

Het punt is dat geld een meeteenheid betreft, net als de meter, centimeter of gram. In feite is dat hetgeen een pond, mark, lire, dinar of frank werkelijk betekent. Het zijn allemaal woorden, in hun verschillende talen, die een gewicht inhouden. En tot 1971, toen de relatie met de goudstandaard werd verbroken, gaven ze allemaal een vaste hoeveelheid goud weer.

Alhoewel de vaste link met goud is beëindigd, verschaft een troy ons of een gram goud ons nog steeds een goede meetlat om prijzen van goederen en diensten in uit te drukken. Want uiteindelijk is goud gewoon geld.

James Turk

*******************

James Turk is oprichter en zit in de raad van commissarissen van GoldMoney.com– The Best way to buy gold and silver. Hij is mede-auteur van The Collapse of the Dollar en uitgever van de Free Gold Money Report.

Is de bullmarkt in goud voorbij?

Gemeten in dollars is de goudprijs de afgelopen negen jaar op rij met gemiddeld 17,1% per jaar gestegen. Tijdens deze periode apprecieerde goud ten opzichte van alle andere valuta met dubbelcijferige percentages, waaronder met 11,9% gemiddeld per jaar ten opzichte van de euro. Goud is duidelijk één van de asset klassen die het beste presteerde het afgelopen decennium.

Met dergelijke uitzonderlijke resultaten over zo’n lange periode, is het logisch om jezelf af te vragen of de bullmarkt in goud over is. Het antwoord is een duidelijke nee. De reden is dat de koopkracht van alle nationale valuta wereldwijd nog steeds wordt uitgehold.

De bullmarkt in goud is de ene kant van de medaille, de bearmarkt voor nationale valuta welke begon in 1971 is de andere kant. In dat jaar verwerden deze valuta tot fiatgeld, niet langer inwisselbaar voor goud. Sinds dat moment bevinden alle fiatvaluta zich in een race naar de bodem om welke het eerst zijn totale koopkracht verliest en wordt gedumpt.

Veel valuta zijn de finish al gepasseerd. In de jaren tachtig stortten diverse Latijns-Amerikaanse munteenheden volledig in. Hetzelfde lot waren de Balkan valuta toegedaan in de jaren negentig en meer recent moest de Zimbabwaanse dollar het ontgelden. En alhoewel andere valuta als de Mexicaanse peso, de Russische roebel en de Turkse lira niet volledig zijn ingestort, is hun koopkracht nu stukken lager dan op hun toppunt.

Overheden in deze landen hebben via hun centrale banken hun heil gezocht in het bijdrukken van geld, wat tegenwoordig mooi “quantitative easing” wordt genoemd, ofwel monetaire verruiming. Simpel gezegd hebben centrale banken overheidsobligaties gekocht en deze omgezet in valuta, door of daadwerkelijk bankbiljetten bij te drukken of via een administratieve procedure nieuw gecreëerd geld bij te schrijven op de bankrekening van de overheid, die het geld vervolgens kan spenderen. Feitelijk hebben centrale banken overheidsschuld omgezet in concreet geld en konden zij zoveel geld bijmaken als ze wilden want zonder een directe link met goud is er geen discipline.

Tot 1971 kon geld alleen worden gecreëerd als er een goudreserve tegenover stond en waren nationale valuta handige substituten die circuleerden in plaats van onhandige gouden munten. Maar dit is allemaal drastisch veranderd. Als gevolg van het verwijderen van de discipline die een rem zette op de creatie van geld, maken overheden liever geld bij in plaats van het terugdringen van de overheidsuitgaven. Aldus worden valuta minder waard en neemt de prijs van goud, gemeten in die valuta, toe.

Met nationale valuta kan de burger voortdurend minder goederen kopen als gevolg van het beleid van overheden. Zolang dit niet verandert, zal de bullmarkt in goud blijven aanhouden.

*******************
James Turk is oprichter en zit in de raad van commissarissen van GoldMoney.com – The Best way to buy gold and silver. Hij is mede-auteur van The Collapse of the Dollar en uitgever van de Free Gold Money Report.