Dit is een overzicht van de grootste schuldeisers van Amerikaanse staatsschuld (bron The Guardian):
Let op de gigantische blootstelling van het Groothertogdom Luxemburg. Maar liefst 97,4 miljard dollar, dat betekent dat het land 200.000 dollar aan Amerikaanse staatsobligaties aanhoudt per hoofd van de bevolking! Als Amerika implodeert en de obligatiezeepbel barst, zullen de poppen aan het dansen gaan in de bankiersvallei tussen België, Duitsland en Frankrijk. (Let wel, de cijfers zijn van maart 2009. Mogelijks heeft Luxemburg haar posities al lichtjes afgebouwd.)
– update –
George Soros dumpt Amerikaanse aandelen, houdt meer dan 600 mio dollar (13% kapitaal) aan in goud. Artikel in de Telegraph.
De stresstesten hebben hun doel bereikt. Er is opnieuw vertrouwen en er worden weer volop aandelen gekocht.
Opvallend hoe het allemaal geslikt wordt als zoete koek. Beleggers zijn toch zo makkelijk om de tuin te leiden.
Komaan. Iedereen zag de uitslag van deze stresstesten toch al lang op voorhand aankomen? De opzet was om rust te brengen en dat doe je natuurlijk door te tonen hoe solide het systeem is. Zelfs in het zwartst mogelijke scenario.
Zo werd het ons verkocht.
Maar de criteria waren heel wat minder zwart dan ze je willen laten geloven.
Waarom gedroegen de financiële markten zich de voorbije maanden zo nerveus? Uit vrees voor een faillissement van één of meerdere Europese landen, toch?
En laat dat nu net een scenario zijn waar deze stresstesten geen rekening mee hebben gehouden.
Het is één groot rookgordijn. Meer woorden dan dat ga ik er echt niet aan vuil maken. Wie niet inziet dat het allemaal opgezet spel is, is stekeblind.
De overheid heeft natuurlijk nood aan een functionerend banksysteem om de groeiende hoop aan obligaties geplaatst te krijgen.
Dat en een constante toestroom aan verse idioten. In een Ponzi-scheme heb je constant nieuwe beleggers nodig die vers geld inbrengen om het systeem draaiende te houden.
Het is hier niet anders. De schulden worden nooit afgelost. Enkel “geherfinancierd”. En aangezien er steeds meer schulden worden aangegaan, moet je ook op één of andere manier meer kopers voor je papier aantrekken.
Voorlopig lijkt men daar nog wonderwel in te slagen. Maar de dag des oordeels komt. We naderen het moment waarop beleggers geen vertrouwen meer hebben in de solvabiliteit van de overheid.
Hou vooral de korte termijn rente goed in het oog. Wanneer deze begint op te lopen, ren je beter meteen naar de uitgang. Kwestie van als eerste te panikeren.
Het herwonnen vertrouwen manifesteert zich nu zelfs in een stijgende euro. Sinds de laagtepunten kwam er zo’n 12% bij ten opzichte van de dollar. Wie had dat kunnen denken?
Het biedt je in ieder geval een uitstekend moment om dollars te kopen. De verhouding kan het komende jaar richting pariteit. Eén euro voor één dollar.
Persoonlijk maak ik van de sterkte in de euro dan ook dankbaar gebruik om meer dollars in portefeuille te stoppen.
De sterke euro zorgt trouwens ook voor een correctie in het goud. Op zich niets uitzonderlijk. Het edelmetaal was de voorbije maanden bijzonder hard gestegen in euro. Een terugval zoals deze verandert niets aan de lange termijn trend.
Ik ben absoluut geen voorstander van beleggingfondsen uitgegeven door financiële instellingen.
Over het algemeen zijn ze duur. Instapkosten. Uitstapkosten. Beheersvergoedingen. En de nodige verborgen kosten natuurlijk.
Bovendien slagen die zogenaamde professionals er zelden in om beter te doen dan de beurs.
Kortom, die fondsen zijn vooral interessant voor de bank die ze uitgeeft. Maar ik kan me niet voorstellen dat er nog beleggers zijn die daar anders over denken.
Iedereen met een IQ boven de 50 moet ondertussen toch al begrepen hebben dat financiële instellingen niet meteen de belangen van beleggers vooropstellen, toch?
Waar ik echter vooral een probleem mee heb, is de promotie van zogenaamde kapitaalbeschermende fondsen.
Dit wordt verkocht als beleggingen met een gegarandeerde terugbetaling en zonder enig risico. Tenminste dat is wat iedere belegger die ik erover spreek, vertelt.
De waarheid is echter, zoals steeds, terug te vinden in de kleine letters.
In het vereenvoudigd prospectus van een kapitaalbeschermend fonds dat uitgegeven wordt door KBC, lees ik iets anders:
“De kapitaalbescherming wordt verleend door het bestaan van een financieel mechanisme”.
Een financieel mechanisme. KBC zelf garandeert hier dus niks. De terugbetaling wordt gegarandeerd door een mechanisme! In het kort komt het erop neer dat een flink deel van het fonds geïnvesteerd wordt in obligaties. Ik kom hier dadelijk nog even op terug.
Even later laat de prospectus overigens weten dat er geen “formele waarborg” werd verleend:
“Er wordt geen formele waarborg tot terugbetaling van de initiële inschrijvingsprijs verleend aan het compartiment of aan zijn aandeelhouders. De kapitaalbescherming is met andere woorden geen resultaatsverbintenis voor het compartiment, alhoewel de verwezenlijking van deze doelstelling door de werking van het financiële mechanisme de eerste prioriteit blijft”.
Duidelijk genoeg? KBC geeft je hier geen enkele waarborg en garandeert niets.
Als je kapitaalbeschermend fonds geïnvesteerd heeft in obligaties die later niet worden terugbetaald (Griekenland misschien?), dan kan je als belegger een deel van je investering kwijtspelen.
Wie flinke sommen in dergelijke fondsen geïnvesteerd heeft, zit zonder het eigenlijk te weten met een flink deel obligaties in portefeuille.
Obligaties waarvan het vrij moeilijk is om de kredietwaardigheid in te schatten.
Als je het jaarverslag van zo’n fonds analyseert, merk je dat er vooral geïnvesteerd werd in obligaties die uitgegeven werden door “Special Purpose Vehicles” (SPV’s). Herverpakte obligaties met al dan niet bedenkelijke onderpanden.
Uiteraard allemaal voorzien van een mooie rating van Moody’s en Standard and Poor’s. Gelukkig weten we inmiddels dat deze ratings niet meteen een geruststelling zijn.
Wie deze fondsen in portefeuille heeft, doet dat vooral op eigen risico. Persoonlijk zou ik mij niet comfortabel voelen met dergelijke beleggingen en eieren voor mijn geld kiezen nu het nog kan.
Als straks een deel van deze obligaties niet terugbetaald worden, blijft de belegger namelijk met de verliezen zitten. Ook al meent hij vandaag dat zijn bank dit op één of andere manier garandeert.
PS. Deze fondsen zijn echte goudhaantjes voor de banken. Kijk eens even naar de kosten die hier gehanteerd worden: 2,5% instapkosten, 1% administratiekosten bij intrede en dan nog jaarlijks een beheersvergoeding van “maximaal 20 euro per aandeel”. Dat is nog eens 2% aangezien die aandelen aan 1.000 euro worden uitgegeven.
Willem Middelkoop had als kritiek op de permanente portefeuille dat het enkel terugkijkt en niet vooruitkijkt en stelde zoals een goede goeroe het betaamt: ‘This time is different!’. Maar is het deze keer echt anders? Of is het nog steeds zoals Harry Browne zei: “Anything can happen. Nothing has to happen”?
Hier de videoreactie van Willem Middelkoop op mijn lezing over de permanente portefeuille en mijn kritiek op banken:
Ik ben akkoord met Willem dat tijdens de crisis van Japan goud is gedaald omdat de wereld er in de jaren 90 anders voorstond dan Japan. Enkel in Japan was er in de jaren 90 een enorme crisis waarbij banken omvielen. Japan was te klein om een positieve invloed te hebben op goud. Vandaag de dag is de crisis in heel het Westen en liggen banken om te vallen in heel het Westen. Bovendien is de dollar betrokken en dat is een wereldmunt. Dus deze keer is de crisis veel groter en de invloed op goud dus ook. Het is dan ook zeer onwaarschijnlijk dat we een Japan scenario gaan krijgen waarbij aandelen én goud totaal instorten. Veel waarschijnlijker is dat aandelen én staatsobligaties totaal zullen instorten en goud de redder wordt.
Toch, de permanente portefeuille neemt geen risico en dekt zich in tegen elk scenario. En ook een marktvoorspeller dient volgens mij te erkennen dat, hoe klein de kans ook, een Japan scenario ook mogelijk is. Immers de crisis is vooral in het Westen. Maar het Westen is eigenlijk zeer klein aan het worden ten opzichte van de wereld. Het gaat over ongeveer 1 miljard mensen. Maar China, India, Arabië, Oost-Europa, Afrika, Zuid-Amerika, die hebben nauwelijks een krediet crisis. Daar vallen nauwelijks banken. Met andere woorden 5 miljard mensen leven wel degelijk in een andere wereld. Een wereld waar de economie wél groeit. Een wereld waar het respect voor het kapitalisme en de vrije markt wél toeneemt.
Het is mogelijk dat enkel het Westen in de crisis blijft zitten maar al de rest het komende decennia een sterke welvaart periode doorgaat. Het is mogelijk dat hun fiat munt ten opzichte van de dollar en de euro stijgt. Dat de overheden daar in plaats van ook geld bij te printen beslissen het niet te doen en hun munten hierdoor serieus opwaarderen ten opzichte van de onze. In dat scenario zullen zij veel minder behoefte hebben te vluchten naar goud. Integendeel, net zoals in het Westen gebeurd is sinds de jaren 50 kan het omgekeerde er gebeuren. Het belang van goud kan er afnemen.
Dit zou ons in een werkelijk Japan scenario storten waar onze aandelen het slecht doen, onze cash 0% blijft opbrengen door al het geprint maar ook goud daalt en, hoe absurd ook, enkel staatsobligaties lange termijn stijgen door het wegzakken van de intrestvoet van 4% vandaag naar 1%, zoals in Japan gebeurd is! Dat zou zeer pijnlijk zijn voor ons. Ik geef dat scenario slechts één kans op 10, maar de kans bestaat.
Willem Middelkoop geeft in een latere lezing ook zijn ideale portefeuille dat hij adviseert:
25% aandelen
25% vastgoed
25% fysiek goud
25% cash
Hij heeft kennelijk de permanente portefeuille genomen, obligaties eruit gesmeten en vervangen met vastgoed. Dit echter zou een dramatisch resultaat gegeven hebben in Japan jaren 90:
Enkel obligaties doen het goed. Die smijt hij eruit en vervangt hij met vastgoed dat ook een drama was in de jaren 90 in Japan:
In de jaren 90 daalt vastgoed in Japan van 220 naar 110. -50% op 10 jaar tijd! Dus de obligaties die 7% per jaar of 98% op 10 jaar opbrachten vervangt hij met een activa die niet 100% is gestegen maar ook -50% is gedaald. Indien we een Japan scenario krijgen zullen al diegenen die zijn advies volgen niet zoals de permanente portefeuille 0,5% per jaar hebben maar een verlies van -3% per jaar hebben. Zullen hun koopkracht niet zien slinken met slechts -5% op 10 jaar maar met -35% op 10 jaar.
Indien je Middelkoop zijn ideale portefeuille volgt kan je dus best ook een weesgegroetje erbij doen dat Japan niet bij ons gebeurt of je zal klaar zijn!
Zijn ideale portefeuille is dus geen permanente portefeuille die je in elk scenario zal beschermen maar een speculatieve portefeuille die je in een bepaald scenario rijk zal maken en in een ander scenario arm zal maken.
Middelkoop claimt ook niet dat zijn portefeuille je koopkracht zal bewaren in elk scenario. Hij erkent dat hij marktvoorspeller is en weigert activa te kopen waar hij niet in gelooft. Ook Marc Faber had als reactie op de permanente portefeuille: “I like it but would get rid of the bonds”. Het concept van de permanente portefeuille, u beschermen tegen elk klimaat, dringt dus moeilijk door bij vele grote namen.
De permanente portefeuille afdoen als ‘This time is different’ is niet sterk. Wat ik zou willen zien is: In welk scenario zou de permanente portefeuille er dan niet in slagen uw koopkracht te beschermen? Zolang ik dit scenario niet heb ontdekt geloof ik dat de permanente portefeuille een schitterende oplossing is voor zij die niet wensen te speculeren en geloven dat “Anything can happen. Nothing has to happen”. Want laten we toegeven, dat is de realiteit.
Wel ben ik akkoord met investeerders, speculanten en marktvoorspellers dat bepaalde activa overgewaardeerd zijn en andere ondergewaardeerd. Voor mensen die hier geld aan willen verdienen is het de job van de goeroe om hem te tonen wat is overgewaardeerd en wat ondergewaardeerd.
Ik vind dat Willem met zijn ideale portefeuille echter hierin faalt. Obligaties vervangen met vastgoed is de ene bubbel vervangen met een andere. Het is waarschijnlijk typisch aan de babyboomer generatie dat ze moeilijk afscheid kunnen nemen van hun vastgoed maar Willem zou toch beter moeten weten. Vastgoed is zeer hoog gewaardeerd en zal waarschijnlijk serieus corrigeren. Zelfs indien er een hyperinflatie zou komen zoals hij lijkt te verwachten zal vastgoed enorm dalen in koopkracht waarde. Vraag maar aan Zimbabwe vastgoed speculanten!
Indien hij die obligaties van de permanente portefeuille echt niet ziet zitten, wat begrijpelijk is indien je enkel activa wil kopen met grote kans op stijgen, dan denk ik dat je ze er beter gewoon uitlaat en niet vervangt met vastgoed. Dan heb je 33% aandelen, 33% goud en 33% cash. 9 kansen op 10 geeft dit een aanzienlijk beter resultaat dan vastgoed erbij te betrekken. 33% cash is veel maar indien je gelooft dat obligaties een slechte speculatie zijn dan geloof je dat rentevoeten gaan stijgen. Dat wil zeggen dat cash meer rente zal krijgen indien je voorspelling uitkomt en die 33% cash wel eens zeer lucratief kan worden met Griekse intrestvoeten van 10% terwijl de inflatie zo hoog niet is. Indien er dan een bailout komt is het volledig in orde en krijg je de hoge interest en geen faillissement! Leve de cash!
Dan komen we direct op Willem zijn tweede kritiek op mijn verhaal. Dat grootbanken niet zullen omvallen in België of Nederland. Dat men enkel kleine banken zal laten vallen. Dit klinkt zeer mainstream! Dit is wat elke gefaalde grootbank goeroe voor 2008 lag te verkondigen. Sinds de val van Lehman Brothers durven ze het niet meer zeggen, en terecht! Maar Willem voelt zich geroepen hun rol over te nemen.
Tijdens een kredietcrisis mensen geruststellen dat hun grootbank wel zal blijven bestaan is wel straf. Als ergens de waarheid gezegd mag worden is het daar: dat ook een grootbank plots wel degelijk kan verdwijnen. Dat elkeen er rekening mee dient te houden dat zijn bank plots failliet kan zijn. Dat vind ik het sterkste argument voor goud!
Dat Willem op tv zelf niet ligt te verkondigen ‘pas op: uw grootbank kan ook failliet gaan’, begrijp ik. Hij zou waarschijnlijk niet veel meer uitgenodigd worden. Maar als een andere spreker hiervoor waarschuwt en hij vervolgens gaat zeggen dat het vals alarm is en ze kunnen rekenen op een bailout van de staat en ze rustig mogen blijven zitten bij hun grootbank!?!
Een goud goeroe zou beter moeten weten. De oplossing van deze crisis zijn geen bailouts maar het laten failliet gaan van zij die verlies maken. Het is wenselijk én mogelijk dat hiervoor gekozen wordt. In onze kleine landen hebben we veel te veel grootbanken. Wij kunnen die enorme verliezen niet dragen zonder onze naties te vernielen. Ik hoop maar denk ook dat de kans 1 op 2 is dat de komende jaren wij een echt grootbank faillissement gaan meemaken. 1 wordt gered, de ander niet. Be prepared, just in case!
Voor de rest mijn complimenten voor zijn werk. Willem Middelkoop heeft als één van de weinige de bankencrisis juist voorspeld. Dankzij hem hebben velen al voor 2008 goud gekocht. Ook zeer toegankelijke, aangename en plezante man. Van zijn recente lezing bij fictionaltruth ben ik zeer onder de indruk.
De legendarische Richard Russell blijft beleggers waarschuwen voor het zware onweer dat op komst is:
“Say hello to deflation. The signs of “too-low inflation” (Fed speak for deflation) are flashing everywhere, and the bond market is adjusting to discount deflation. This from Bloomberg – Treasury Two-Year Note Yields Tumble to a Record Low as Economy Weakens…
Russell Comment – We’re moving very close to actual deflation – the bond market is saying it. At this point the Fed is very nervous. Therefore, I expect the Fed to start big time printing (“quantitative easing”) very shortly.
This is what’s holding gold above 1000, and, so far, above 1100. The Bernanke Fed has a well-advertised formula for defeating deflation. The formula consists of printing more money, which is obviously inflationary. The massive creation of more money dilutes the purchasing power of the dollar. Frankly, the deflationary forces are hitting much faster than I thought they would. This must be what the stock market has been telling us. The stock market deflates first (as it has been doing), and the economy follows.”
