Derivaten zijn de nieuwe tulpen
Op beursbox.nl staat een artikel over de gelijkenis tussen de COMEX en de tulpenmania van 1637 in Nederland. De vergelijking doet in eerste instantie wenkbrauwen fronsen, maar is eigenlijk niet zo onlogisch.
Tulpenmanie was een hausse in de tulpenhandel in Holland en Utrecht die rond 1634 opkwam en waaraan begin februari 1637 een abrupt einde kwam. In de Nederlandse Gouden Eeuw bereikten de prijzen van de nieuw geïntroduceerde tulpenbollen extreme hoogten. In januari 1637 werden tulpenbollen verkocht voor meer dan tien keer het jaarsalaris van een ervaren vakman, en waren ze ongeveer evenveel waard als een Amsterdams grachtenpand. Ook werd er gespeculeerd in opties op tulpen, die op dat moment nog in de grond zaten.
De bedragen die op de Comex omgaan, nemen dezelfde astronomische bedragen aan. De staatsschuld van België bedraagt 353 miljard of 0,35 biljoen euro. De staatsschuld van Italië bedraagt 1,9 biljoen euro, die van gans europa ongeveer 9 biljoen. In de Comex is er een stijging waargenomen in de laatste zes maanden van 100.000 biljoen op een totaal van nu 700.000 biljoen euro.
Grafiek van de Dag: ‘het einde van de globale super schuldcyclus’ © Kyle Bass
In zijn nieuwste maandanalyse kaart Kyle Bass de huidige globale schuldproblematiek aan. De wereld heeft simpelweg te veel schuld.
In het verleden bedroeg de globale schuld per BBP op de piek telkens 200 procent (voornamelijk tijdens oorlogen). Vandaag is er sprake van 310 procent (en stijgende) zonder oorlog!
Volgens Kyle Bass is er geen soepele uitweg meer. Harde defaults komen op ons af, waarbij Japan de volgende in rij is.
Hoezo, de ECB doet niet mee? Balanstotaal gaat verticaal!
We horen massaal kritiek op de ECB. De Europese centrale bank zou niet voldoende doen om de huidige crisis in Europa tegen te gaan.
Het klopt dat de huidige aanpak tekort schiet. Maar dat de ECB niets doet, is niet terecht. We hebben nog eens gekeken naar de balans van de ECB en die gaat opnieuw verticaal in de jongste maanden.
De geldkraan van de ECB staat wagenwijd open!
Afgelopen week kocht de ECB voor 8,5 miljard euro obligaties van noodlijdende landen. En dat is dan nog een gematigde aankoopweek. Er waren zelfs periodes bij dat de ECB voor meer dan 20 miljard euro schuldpapier opkocht… op 1 dag!
We hebben even de rekening gemaakt: aan gemiddeld 20 miljard euro per week zit de ECB na een jaar al op quasi 1 biljoen euro, het bedrag dat het EFSF gaat garanderen.
De Europese beleidsmakers hollen dus achter de feiten aan. Europa heeft dringend nood aan een ‘bazooka’ moment. Of zoals de hoofdeconoom van de OECD, Pier Carlo Padoan, het in niet mis te verstane woorden omschreef:
“The ECB should buy bonds and set a limit to yields, or a floor to bond value, so that markets know there’s a counterparty ready to trade at that level”
Kortom, de ECB moet optreden zonder limiet… en snel, of het einde van de eurozone dreigt.
Europa en de VS gaan Japan achterna
Gaan de VS, gaat Europa het Japanse voorbeeld volgen? Volgens Albert Edwards van Société Generale is dat beslist het geval. Edwards heeft naam gemaakt als ‘ Beer’ toen hij in 1996 het thema ijstijd introduceerde ter verklaring van wat er in Japan aan de hand was. De Japanse economie van die dagen flirtte met deflatie en dat ging gepaard met een voortdurende lagere waardering voor aandelen.
Als reactie daarop vluchtten beleggers in schatkistpapier dat zodoende zijn waardering voortdurend zag oplopen. Economisch gesproken kenmerkt de ijstijd zich door langdurige periodes van (zeer) lage economische groei afgewisseld met korte oplevingen. Een ijstijd kan in principe heel lang duren, tot wel 15 jaar. Volgens Edwards is een Japanscenario voor de Westerse economieën bijkans onafwendbaar.
Eén van ‘s werelds beste beleggers koopt nu aandelen
De beurzen krijgen er van langs, beleggers dumpen hun aandelen. Toch zijn er ook langetermijnbeleggers die net nu in de markt stappen.
Warren Buffett zette in het tweede kwartaal al heel wat kapitaal aan het werk en kocht verschillende aandelen (bij). Op maandag 8 augustus, de eerste handelsdag dat de beurs kon reageren op de ratingverlaging van Amerika, stak Buffett een stevig tandje bij. De beursindexen in de States tuimelden toen tot bijna 7% lager en deze value investor vulde, gretiger dan op eender welke andere dag in 2011, zijn portefeuille flink aan met aandelen.
Hoge bomen vangen natuurlijk veel wind. En hoewel ook wij onze wenkbrauwen hebben gefronst naar aanleiding van Buffetts uitspraken over goud, belastingen, de president of de rating van de VS, willen we hier niet afglijden naar journalistiek à la Dag Allemaal of Story. In veel gevallen lijkt het ons echter chauvinistische peptalk. Vaak misplaatst, maar waar we verder niet dieper op ingaan.
Al wat hij zegt of doet kan overigens rekenen op talloze (vaak negatieve) commentaren. Dat was trouwens ook het geval toen hij tijdens de vorige beurscrisis flink wat aandelen insloeg.
En, inderdaad, zijn uiterlijk van een zachtmoedige grootvader verhult het feit dat het een keiharde zakenman is en hij doorgaans in zijn eigen belang zal spreken en handelen. Maar o.a. net dat maakt hem een steengoede belegger. Hij kan zeggen wat hij wil, maar hij zal niet snel dingen doen die hem (lees: Berkshire Hathaway en diens aandeelhouders) financiële schade berokkenen. Dus hebben we vooral aandacht wat hij effectief doet op de aandelenmarkt en wanneer.
Het is niet omdat Warren Buffett koopt, dat we hem dan blindelings moeten volgen. Zo kocht hij bijvoorbeeld opnieuw aandelen van Wells Fargo bij. Misschien is deze bank een uitzondering die de regel bevestigt, maar onze regel is sinds enkele jaren om bankaandelen absoluut te mijden.
Een andere aankoop is die van Dollar General. Dit is een Amerikaanse discount retailer. De aankoop van deze aandelen heeft veel weg van een play op een zwakkere Amerikaanse economie. Als dat het uitgangspunt is, kunnen we Buffett daar zeker in volgen. We zijn overigens zelf al enkele jaren terughoudend met het kopen van aandelen van bedrijven die afhankelijk zijn van de Amerikaanse economie. Dan kijken we liever oostwaarts, naar Azië.
Voorts maken we volgende bedenkingen. Berkshire heeft een cashpositie van bijna $50 miljard. Een groot deel daarvan moet weliswaar zeer liquide worden gehouden, om eventuele claims bij de verzekeringstak uit te keren. Maar hij kan het zich veroorloven om wat aandelen (bij) te kopen. Ook al gaat het om grote bedragen, van ettelijke honderden miljoenen dollars, de cashpositie zakt daardoor slechts in beperkte mate. Geen enkele belegger heeft zo’n omvangrijke cashpositie ter beschikking.
Het is duidelijk dat heel wat aandelen goedkoop worden en op de radar van value investors komen. Dat betekent uiteraard niet dat ze niet nog veel goedkoper kunnen worden, een redenering die altijd opgaat. Maar bij paniek en met lage limieten enkele gerichte aankopen doen, zien ook wij wel zitten.
We zijn echter nog voorzichtig. De financieel-economische situatie is slecht en gevaarlijk. Haast vanzelfsprekend is het net in zo’n omgeving dat aandelen goedkoop noteren. We kopen ook niet om volgende week, volgende maand of zelfs niet volgend jaar onze winst te tellen. We kopen aandelen met de intentie ze drie tot vijf jaar bij te houden. Maar de bodem hebben we in de huidige beurscrisis wellicht nog niet bereikt, wat betekent dat er ook in de toekomst, mhr. Buffett, nog wel meer koopjes zullen opduiken.
