Meredith Whitney is een van de mooiste verschijningen op Wall Street. Ze werd tevens bekend als de dame die de Amerikaanse bankencrisis in een stroomversnelling bracht door in oktober 2007 met een zeer vernietigend analyserapport over Citibank uit te pakken. Ze maakte vooral brandhout van enkele boekhoudkundige toverposten op de balans, zoals bijvoorbeeld ‘Goodwill’.
Door de accurate analyses verkreeg Whitney in de titel ‘The Best Analyst: Stock Pickers’ van Forbes.com en werd bestempeld als één van de 50 invloedrijkste vrouwen in New York.
Gisteren was het weer zo ver: Whitney verklaarde aan Maria Bartiromo tijdens ‘Closing Bell’ op CNBC dat de verwachtingen van bankanalisten veel te positief zijn. De gemiddelde winstverwachting ligt volgens Meredith zo’n 30% te hoog. Ze vreest moeilijker tijden voor de (groot)banken. Vooral de krimp van de kredietportefeuilles met zo’n 20% dit jaar, en nog eens 10 à 15% volgende jaar, zal een domper zetten op de winstontwikkeling van de bancaire sector.
Ook het terugtrekken van de overheidsstimuleringen gaat de banken pijn doen. De timing kon alvast niet beter, want enkele uren later verhoogde Ben ‘Helicopter’ Bernanke de discount rate met 0,5%!
Wat ik verwacht voor de komende duizend dagen. Te evalueren op 3 november 2012.
1. Crash van de beurzen
We maken de tweede fase mee van de economische depressie die begon in 2008. De pepmiddelen van goedkoop geld en krediet raken uitgewerkt en de beurzen worden opnieuw gecorrigeerd door investeerders die beseffen dat veel van de huidige bedrijvigheid geen economisch draagvlak heeft. Het resultaat is een tweede crash van de beurzen.
2. Bankfaillissementen of -bailouts
De inherent onstabiele aard van onze huidige banken, gecombineerd met de grote blootstelling aan Oost-Europa en de PIGS landen zorgt voor meer bank runs, welke leiden tot bankfaillissementen en/of grootschalige bailoutprogramma’s dicht bij huis. In deze context is het bevriezen van bankrekeningen niet ondenkbaar.
3. Stijgende en blijvend hoge werkloosheid
Doordat de koopkracht van waardepapieren afnemen kunnen mensen en bedrijven minder kopen. Het gevolg is een economie waarin enerzijds bedrijven falen en inkrimpen, en waar anderzijds nieuwe ondernemingen opstarten die van groter nut zijn. Veel mensen moeten dus een nieuwe plaats zoeken in de sterk veranderende economie. Door de zeer hoge minimumlonen en de sterke vakbonden die dit proces bemoeilijken betekent dit voor ons land een stijgende en blijvend hoge werkloosheid.
4. Daling van de huizenprijzen
De zeepbel die veroorzaakt werd door het goedkope krediet van de laatste jaren, begint te barsten. Het gevolg is een fikse correctie van de huizenprijzen. Op die manier treedt België, samen met onder andere Nederland en in de voetsporen van de V.S., Ierland, Engeland en Spanje en zien we ook hier een flinke relatieve daling van de huizenprijzen.
5. Sociale onrust
De trend waarover ik eerder schreef neemt niet af maar toe. Door de stijgende criminaliteit, toenemende armoede, en aftakelende publieke voorzieningen zien we meer stakingen en publieke protesten. Ook jongeren komen op straat.
6. Internetcensuur en socialisering van de oude media
Het politieke antwoord op de onrust is verdere centralisering en toegenomen machtsvertoon. In de politieke hoofdkwartieren worden hiertoe wetten aangenomen en maatregelen uitgevaardigd. Op het Europese vasteland komt een toenemende ondergraving van het vrije woord. Tijdschriften en kranten verliezen meer lezers, en we zien bepaalde publicaties die “gered” worden door overheden.
7. Back to basics: goud, graan en olie
De tsunami aan allerhande nieuw uitgegeven waardepapieren, in combinatie met het kreunende banksysteem, zorgt er stilaan voor dat mensen weg van geld en ander bankpapier vluchten, in tastbare goederen. Goud ligt voor de hand als erg liquide en makkelijk handelbaar. Het speelt bovendien een sleutelrol in het strategische spel van monetaire geopolitiek (Westen vs. Oosten). Onder invloed van nieuwe militaire conflicten en toenemend protectionisme wordt goedkoop graan en olie stilaan een herinnering uit het verleden.
8. Herschikking monetaire orde
De dollar krijgt harde klappen, alsook de pond. De euro verliest zijn reputatie als sterke munt en neemt de fakkel van de dollar als wereldmunt niet over. Het oude Westen verarmt en het geopolitieke en monetaire zwaartepunt in de wereld verlegt zich naar Azië. Er worden ernstige plannen bekendgemaakt voor nieuwe internationale muntunies en munteenheden. Tegelijk met de verdere internationale herschikking van de verschillende soorten papiergeld (meer en meer elektronisch geld), verschijnt goud langzaamaan op het toneel als het onofficiële geld van de wereld.
9. Moeder Europa en Uncle Sam worden ’s werelds zieke oudjes
Net zoals de V.S. blijkt Europa evenzeer in een economische en politieke depressie te zitten. De financiële pepmiddelen van banken en overheden zorgen voor manisch depressieve beurzen en een grillige koopkracht voor de mislukkende euro. Daarbovenop breidt de conflictzone tussen het oprukkende China en de tanende Verenigde Staten zich uit van het Midden-Oosten tot dichter bij huis.
10. Herwaardering van Degelijkheid met een D
Heel wat bedrijven die teerden op het post-jaren ‘60 consumentisme gooien de handdoek in de ring. De overblijvers en nieuwkomers zijn de ondernemers die betaalbare en kwalitatief hoogstaande producten maken. Net zoals de dirty thirties de jaren waren waarin oerdegelijke bedrijven als British Airways, Lego, Duracell, Canon en Hewlett-Packard werden opgestart, is de depressie van 2008 de omgeving waarin de duurzame bedrijven van de 21ste eeuw het licht zien.
11. Escalatie van de onderwijscrisis
Met aanzienlijk gekrompen schatkisten in het oude westen wordt er gehakt in de budgetten van de traditionele onderwijsinstellingen en dringen pijnlijke herorganisaties zich op. De algemene kwaliteit van deze instellingen neemt verder af (de diploma-inflatie zet zich door), met onrust en protesten tot gevolg. Anderzijds zien we een opmars van het zelfonderwijs in allerhande vormen. De opkomst van het internetgebaseerde afstandsonderwijs speelt daarbij een ondersteunende rol.
12. Opkomst DIY-Generatie
Een groep kinderen van de babyboomers maken zich hoe langer hoe minder illusies over de gangbare politieke, medische, academische, en economische verhalen en beloftes. Ze ontpoppen zich tot autodidacten die zelfstandig ondernemen en innoveren. Zoals hun Russische evenknieën hen dat voordeden, trekt een deel van deze groep naar het buitenland op zoek naar een beter leven.
Er is duidelijk iets aan het veranderen de voorbije dagen. De bevolking is woedend omdat de banken opnieuw zichzelf waanzinnige bonussen willen uitkeren en Obama speelt hier handig op in. Hij heeft geen andere keuze dan toe te geven aan de wil van de bevolking. Zeker nu de democraten vorige week een belangrijke zetel verloren die al 50 jaar aan de partij toebehoorde.
Het sociale klimaat is wat het is maar de Amerikaanse regering lijkt er nu rekening mee te houden. Uiteindelijk voeren politici de wil van de bevolking uit of ze lopen het risico vervangen te worden.
En dat zet me aan het denken. Zou Obama nog durven tussenkomen met tientallen of honderden miljarden dollars indien één of meerdere banken opnieuw kapitaal nodig hebben? Ik heb mijn twijfels.
Bankiers in London moeten 50% belastingen betalen op hun bonus. Het feit dat ze nog een bonus krijgen, is eigenlijk compleet belachelijk.
Maar denk maar niet dat bankiers zo gewillig deze belastingen afdragen? Ze hebben er al iets op gevonden. Om netto evenveel te ontvangen, worden deze bonussen min of meer verdubbeld.
De “beren” hebben Wall Street verlaten. De laatste keer dat er nog zo weinig beren rondliepen op de beursvloer is geleden van april 1987. Natuurlijk, enkele maanden later noteerde de Dow 40% lager.
Ik sta werkelijk versteld. Hoe snel kan de perceptie wijzigen? Nauwelijks 9 maanden geleden was iedereen ervan overtuigd dat we middenin een nieuwe Grote Depressie verkeerden … en vandaag hebben die pessimisten van toen de mond vol over het wonderlijke economische herstel.
Een herstel dat volledig op de steunmaatregelen van de overheid rust. Neem de stimulus weg en de aarde zakt weer onder onze voeten weg. De overheid heeft nu zoveel gespendeerd om de economie recht te houden dat de eigen solvabiliteit op het spel staat. Mooi herstel.
Niet dat het de banken aanzet tot voorzichtigheid. Zij handelen weer alsof er niets gebeurd is. De “Bank of Inernational Settlements” roept de topbankiers op het matje om te spreken over de excessieve risico’s die opnieuw genomen worden.
Ik blijf dan ook de voorkeur geven aan cash in deze tijden en adviseer je om de aandelenposities af te bouwen. Persoonlijk heb ik momenteel niet één aandeel in portefeuille en dat zie ik niet zo meteen veranderen.
Deze rally is een uitgelezen kans om je aandelen van de hand te doen tegen vrij aantrekkelijke prijzen en te wachten totdat de crisis in een tweede fase terechtkomt.
Deze fase zal gekenmerkt worden door diverse overheden die de handdoek in de ring gooien en met schaamrood op de wangen bekennen dat ook zij deze depressie niet kunnen tegenhouden.