België is een voorbeeld voor Griekenland
Griekenland staat niet voor een onmogelijke opdracht. “België heeft in de jaren ’90 ook een strenge besparingsronde doorgevoerd. En met succes”.
Dat zegt Eurocommissaris voor Economische zaken Olli Rehn aan Bloomberg. Hij schuift België nadrukkelijk naar voren als voorbeeld voor Griekenland.
Hét bewijs dat Grieken lui zijn?
Grieken nemen teveel vakantie. En ze gaan veel te vroeg met pensioen. Althans, dat suggereerde Angela Merkel vorige week.
Is het toeval dat landen als Griekenland, Portugal en Spanje in gevaar zijn? Der Spiegel zet de feiten op een rij.
Hier komt de double-dip!
Ik hoorde laatst iemand vertellen dat je achterblijft met drie verschillende meningen wanneer je twee economen een vraag stelt.
Maar dat lijkt deze keer toch niet het geval. Wanneer je goed luistert, is er eigenlijk niemand die echt rekening houdt met een double-dip voor de economie.
De algemene visie is dat de economie de bodem heeft gezien en dat we de komende jaren opnieuw economische groei zullen kennen. Hier en daar is er nog wel een pessimist die durft te stellen dat de groei niet al te hoog zal zijn, maar dan heb je het ook gehad.
Een nieuwe recessie is vandaag even onwaarschijnlijk als dalende huizenprijzen in 2007. Daar lijkt het wel op.
Persoonlijk zie ik het toch allemaal net even anders. Ik zie amper in hoe we een double-dip kunnen vermijden.
Het zogenaamde herstel van het voorbije jaar was niet meer dan het gevolg van massale overheidsinterventies. Maar hoe kan deze economie verder groeien nu de overheid overal in de wereld flink op de rem gaat staan?
De stimuleringsmaatregelen doven uit en moeten plaats maken voor besparingen in de meeste Europese landen. Maar wie de cijfers tegen het licht houdt, moet al snel vaststellen dat de aangekondigde besparingsplannen eerder aan de zuinige kant zijn.
In de meeste gevallen worden de uitgaven met amper enkele procenten teruggedrongen. Op deze manier probeert men de financiële markten te tonen dat men de budgetten niet uit de hand laat lopen.
Het zijn echter vrij beperkte toegevingen. De kans is groot dat de obligatiemarkten om grotere besparingen zullen vragen.
We zijn nog maar pas vertrokken in Europa. Maar het is tenminste al iets. Aan de andere kant van de oceaan praat men wel graag over besparingen, maar in concrete maatregelen resulteert het niet.
Alhoewel. Ik hoorde Meredith Whitney zeggen dat Amerikaanse staten tegen een tekort van $200 miljard aankijken en 2 miljoen banen moeten schrappen om het hoofd boven water te houden. Het is voor de eerste keer sinds de jaren vijftig dat de overheid het personeelsbestand uitdunt.
Maar ook hier gokken de meesten op een bail-out. Warren Buffett is er precies nogal gerust in. Hij maakt de volgende redenering: “hoe kan de regering deze staten niet financieel bijspringen wanneer ze wel de banken en de autofabrikanten ondersteund hebben?”. Misschien daarom dat Buffett een aantal van deze obligaties verzekerd heeft tegen default?
Maar goed, we zijn nu overal ter wereld aan het besparen en dat zet de economie onder druk. Zoveel is zeker.
En het stopt niet met besparingen alleen. Ook de belastingen zullen stijgen. Zelfs landen die nu reeds kampen met torenhoge belastingen – zoals België – menen dat er altijd nog ruimte is voor nog meer belastingen.
Nochtans zijn hogere belastingen nefast voor de economische groei van zodra een bepaalde drempel overschreden wordt. Over de hoogte van die drempel moeten we ons alvast geen zorgen meer maken. We zijn het optimale niveau ergens in de jaren vijftig al gepasseerd.
Hoe hoger het marginaal belastingtarief, hoe minder geneigd de burgers om extra te werken. Wie is nog bereid extra uren te kloppen wanneer deze inspanningen tegen pakweg 60% of 70% belast zullen worden?
Elio Di Rupo, waarschijnlijk de nieuwe premier van België, heeft er geen moeite mee om mensen die 200.000 euro per jaar verdienen tegen 75% te belasten. Dergelijke uitspraken zijn natuurlijk bedoeld voor eigen achterban. Hij verliest hiermee geen kiezers. Integendeel.
Het lijkt me echter geen manier om economische groei te creëren. Het is niet door de meest productieve mensen in een samenleving compleet te demotiveren dat je er gaat geraken.
Vooraleer ik afsluit, misschien nog een laatste argument om het double-dip scenario te onderstrepen? Ok dan.
Kijk eens naar de massale bedragen die de overheden moeten ophalen via het plaatsen van nieuwe obligaties? In de VS en Europa samen spreken we dan over duizenden miljarden euro’s. Ik dacht dat John Mauldin sprak over $5.000 miljard of zo.
Vanwaar moet dit geld allemaal komen? De overheid zuigt gewoon al het beschikbaar kapitaal naar zich toe. Voor bedrijven en particulieren blijft er nog amper iets over. Kleinere bedrijven en particulieren kunnen vandaag reeds bijzonder moeilijk aan geld geraken. Of ze moeten bereid zijn astronomische rentevoeten te betalen. Een credit card lening aan 30% is geen uitzondering meer.
Het aantal verstrekte leningen daalt ondertussen tegen het snelste tempo sinds de Grote Depressie.
Maar misschien zie ik het allemaal te zwart in? Misschien gaat 2010 wel de geschiedenisboeken in als het jaar waarin werd bewezen hoe besparingen … hogere belastingen … en een credit crunch op één of andere manier leiden tot een gezond economisch herstel?
Financiële storm bereikt nu België!
Het is zover. Het onvermijdelijke speelt zich nu af. België verliest het vertrouwen van de obligatiebeleggers!
En onze politici die eigenhandig verantwoordelijk zijn voor de penibele financiële situatie waarin we ons nu bevinden, doen waar ze zo goed in zijn.
Ze maken handig gebruik van de onrust om hun eigen politieke toekomst veilig te stellen. Want, het is natuurlijk allemaal de schuld van diegenen die bijdragen aan de politieke instabiliteit.
Maar is dat wel zo?
Laten we eens even kijken.
Ik zie drie factoren die verantwoordelijk zijn voor de huidige onzekerheid.
Eerst en vooral is er de onbereidheid van bepaalde partijen om het te hebben over noodzakelijke besparingen. Levensnoodzakelijk zou ik zo zeggen.
Merkwaardig genoeg zijn het de partijen die België zogezegd graag zien, die spelen met de toekomst van dit land. In Wallonië wordt er niet eens over besparingen gesproken. Er is zelfs een partij die de uitgaven met nog ééns 7 miljard euro wil optrekken!
Tja, als de Financial Times dan enkele Waalse kranten openslaat om eens te kijken wat er in België gebeurt, krijgen ze meteen een ongemakkelijk gevoel. Dat spreekt voor zich.
Ten tweede hebben bepaalde politieke partijen lang en hard gezocht naar een belasting die we in België nog niet kennen: een vermogensbelasting!
Ons land is al wereldkampioen als het gaat om belastingdruk, maar dat betekent natuurlijk niet dat er geen ruimte meer is voor nog een nieuwe belasting.
Laat de rijken de crisis betalen! Dergelijke uitspraken doen het altijd goed. En aangezien de meeste mensen niet rijk zijn, verlies je er zeker geen kiezers mee. Wie zegt er dat politiek niet gemakkelijk kan zijn?
Of een dergelijke belasting uiteindelijk zal leiden tot meer inkomsten en een betere economie, vragen ze zich natuurlijk niet af.
Er zijn bovendien voorbeelden genoeg van landen die een dergelijke belasting hebben ingevoerd en vervolgens geconfronteerd werden met een gigantische kapitaalvlucht. Het sop is de kool niet waard, heet het dan zo mooi.
Misschien is het niet zo’n geweldig idee om de mensen die de overheidsschulden voor een groot deel financieren het land uit te jagen? Heeft daar al eens iemand bij stil gestaan?
Wanneer het kapitaal de grens oversteekt, tot wie gaat de overheid zich dan richten om de torenhoge schulden te financieren? Is het mogelijk dat de financiële markten zich daar ongerust over maken? Reken maar!
Ten derde, en dat kunnen we niet ontkennen, is er inderdaad de politieke instabiliteit. Maar laten we alsjeblieft niet doen alsof die instabiliteit een gegeven is van de voorbije weken.
In de voorbije drie jaar, hadden we 5 verschillende regeringen. Nee, eigenlijk twee jaar. Want het vormen van de eerste regering nam al bijna een volledig jaar in beslag.
Drie jaar lang hebben politici van alle politieke partijen aan de inwoners van dit land bewezen dat de huidige structuren niet meer werken.
Er kunnen simpelweg geen (belangrijke) beslissingen meer genomen worden. Dat kan zelfs de grootste optimist nog amper weerleggen.
Voeg daar een federale overheid aan toe die wel nog over behoorlijk wat bevoegdheden beschikt, maar niet over de nodige centen en je zit met een probleem. Een bijzonder groot probleem, als je het mij vraagt.
De vraag is dus niet of we een periode van instabiliteit tegemoet gaan, maar wel hoe er een einde gemaakt kan worden aan de huidige chaos die ons land al drie jaar in een wurggreep houdt!
Maar ach, het zal allemaal zo’n vaart wel niet lopen op de financiële markten, toch? België vergelijken met Griekenland of de andere zwakke broertjes van Europa, is toch een brug te ver?
Wel, mijn beste lezer, daar zou ik niet zo zeker van zijn.
Economen, bankiers en politici mogen ons dan proberen gerust te stellen, maar dat maakt op mij persoonlijk bijzonder weinig indruk.
Al is het maar omdat het grotendeels over dezelfde mensen gaat die ten tijde van de bankencrisis ook al sussende taal spraken. We weten hoe dat is afgelopen, nietwaar?
Met een staatsschuld van 100% … een allergie aan besparingen … en een vergrijzende bevolking, behoort België wel degelijk tot de landen in de gevarenzone.
En ja, je kan dan het éne element waar België wel goed scoort (ons begrotingstekort) ophemelen maar echt geloofwaardig kom je zo niet over.
Een land met een schuldgraad van 100% ten opzichte van het BNP kijkt zelfs met “kleinere” tekorten van 5% over vier jaar aan tegen een onhoudbare schuldpositie van 120%.
Niet bepaald een geruststellend vooruitzicht. En het wordt nog erger wanneer je bedenkt dat al deze negatieve zaken niet ééns rekening houden met twee elementen die eigenlijk bijna onvermijdelijk zijn:
1) Uitgaven die in de toekomst sneller stijgen dan het BNP. De fameuze vergrijzing!
2) Historisch lage rentetarieven die eigenlijk alleen maar kunnen stijgen
Wat dit land nodig heeft, zijn politici die een “sense of urgency” aan de dag leggen. Niet alleen om eens flink het mes te zetten in de gigantische uitgaven, maar ook om een staatsstructuur te creëren die het land weer werkbaar maakt.
Enkel dan hebben we nog een waterkans om uit de financiële puinhoop te geraken. Maar laat duidelijk zijn dat er geen moment verloren meer kan gaan om deze moedige beslissingen te nemen.
