Jim Rogers deed gisteren enkele opmerkelijke uitspraken omtrent de huidige crisis in Griekenland. Hij is van mening dat Europa de Grieken beter in faling kan laten gaan, dan ze te bedienen met een bail-out. Dat zou beter zijn voor de Grieken, Europa en de euro.
Iets verder op betrap ik Jim er zelfs op dat hij euro’s heeft gekocht, en er dus al vanuit gaat dat er een faillisement van Griekenland komt! Jim Rogers blijft dus naar goede gewoonte weer de contraire belegger in het veld.
Philipp Bagus, Duitse professor Oostenrijkse economie aan de Rey Carlos universiteit in Madrid, die in september onze gast was op de Rothbard Zomeruniversiteit, werd recentelijk geïnterviewd door Stephan Molyneux. De podcast ging over hoe de Europese Centrale Bank Griekenland al een tijdlang aan het “redden” is door Griekse staatsobligaties als onderpand voor nieuw uitgeschreven leningen te aanvaarden, over de mogelijke toekomstscenario’s voor Griekenland en Europa, en over het ineenklappen van de euro. Ideaal voer voor uw ipod!
Zeer interessant gesprek. Het werd me duidelijk dat de politieke spanning binnen Europa de komende jaren alleen maar zal toenemen. Het monopolie van de Europese Centrale Bank zorgt er immers voor dat zgn. fiscaal onverantwoordelijke landen (PIGS) op de kap kunnen leven van fiscaal meer verantwoordelijke landen (bv. Duitsland). Aan de andere kant zijn de sterkere landen ook erg kwetsbaar: hun banken hebben gigantische schulden openstaan die ze willen terugbetaald zien van de PIGS landen, en als ze toch zouden toelaten dat de EU aanzienlijk inkrimpt (door de slechte leerlingen letterlijk uit de groep te gooien) zal misschien nog duidelijker worden dat de keizer geen kleren aanheeft, m.a.w. dat de euro in feite helemaal geen sterke, investeringswaardige munt is, maar gewoon bankpapier zoals er zoveel bestaat in de wereld, uitgegeven door een aantal overheden die zelf kreunen onder de schulden opgebouwd door hun decennia-lang uitgevoerde “welvaarts”-programma’s.
Ik keek gisterenavond met de nodige verbazing naar Nova/ Den Haag Vandaag op de Nederlandse omroep Ned2. Daar zag/hoorde ik ex-minister van Financiën Wouter Bos met de nodige trots uitspraken doen dat Nederland behoort tot de meest kredietwaardige landen van Europa. Op een matige economie en wankele huizenmarkt na, kan ik meneer Bos daar wel in volgen.
Maar wat me verbaasde was dat hij Nederland vermeldde, samen met Duitsland en … Frankrijk?! Eerst en vooral ligt de Franse staatsschuld (80%) een pak hoger dan die van Nederland (60%). Maar wie even terugkijkt naar mijn eerdere blog “Vergeet Griekenland; Spanje is de olifant in de Europese porseleinkast”, zal vaststellen dat de tekorten van Frankrijk tevens schrikbarend hoog zijn met 8,3%! En de Franse economie is, op Duitsland na, de grootste economische macht binnen de Europese Unie.
Ik ben nog wat dieper gaan graven en kwam er tevens achter dat het probleem ‘Griekenland’ wel eens de nodige bijwerkingen kan gaan krijgen voor Frankrijk. Via een document van de BIS (Bank for International Settlements) blijkt dat de Griekse schuld, zo’n 120 miljard euro, hoofdzakelijk verspreid is over Duitse en Franse banken. Maar de hoofdbrok, 73 milard euro (!), staat op de Franse bankbalansen geparkeerd. Barclays Capital analist Huw Worthington noemt het probleem ‘a bit trickier’ voor de Fransen, wat nogal licht uitgedrukt is. Zie hier het Europese systeemrisico…
De markten kijken met argusogen naar het schouwspel tussen de Griekse regering en de Europese gezaghebbers (met name Duitsland). De klok tikt! Nog enkele weken en dan is het judgement day voor de Grieken om een oplossing voor hun crisis naar voren te schuiven. Ik vrees dat de Grieken er weinig tot niets van zullen bakken. Volgens mij wordt het ditmaal letterlijk en figuurlijk ‘bailout nation’.
Maar Griekenland is in Europese context een ‘klein’ probleem. Het Griekse BBP is slechts 2,6% van de totale economie in Europa. Voor mij schuilt het grootste gevaar voor de Europese eenheid in Spanje. Dit wordt ondermeer pijnlijk duidelijk uit de volgende staafgrafiek uit de GEAB n°42 van Leap/E2020 (een Europese denktank).
De Spaanse economie is goed voor bijna 12% van het Europese BBP! En kwestie tekorten doet Spanje met 11,2% amper beter dan de Griekse collega’s. Daarenboven is de werkloosheid in Spanje torenhoog met 18%, en stijgende… Onder de jeugd bedraagt de werkloosheid een nooit geziene 40%!
Veel schade werd reeds veroorzaakt door de verwoestende vastgoedcrisis, waardoor de belangrijke werkgever – de bouwsector – overging tot massale ontslagen. Dit zagen we ook al terug is het desastreuze koersverloop van de sector op de Spaanse beurs.
Ook de huizenprijzen koersten lager, maar echt veel schade is er echter nog niet geleden.
Bron: Variant Perception
Ook al is de tijdslijn misschien wat onvolledig op bovenstaande grafiek, het geeft alvast aan dat er mogelijk nog veel ‘pijn’ in het vooruitzicht is, gezien de rampzalige staat van de Spaanse economie. Credit Suisse sluit een bijkomende prijsdaling van -30% niet uit!
Is er niets positief te melden over Spanje? Toch wel, de schuldgraad bedraagt ‘slechts’ 60%, in vergelijking met +120% voor Griekenland. Maar met bovenstaande ingrediënten, kan dit plaatje in snel tempo verslechteren.
Meredith Whitney is een van de mooiste verschijningen op Wall Street. Ze werd tevens bekend als de dame die de Amerikaanse bankencrisis in een stroomversnelling bracht door in oktober 2007 met een zeer vernietigend analyserapport over Citibank uit te pakken. Ze maakte vooral brandhout van enkele boekhoudkundige toverposten op de balans, zoals bijvoorbeeld ‘Goodwill’.
Door de accurate analyses verkreeg Whitney in de titel ‘The Best Analyst: Stock Pickers’ van Forbes.com en werd bestempeld als één van de 50 invloedrijkste vrouwen in New York.
Gisteren was het weer zo ver: Whitney verklaarde aan Maria Bartiromo tijdens ‘Closing Bell’ op CNBC dat de verwachtingen van bankanalisten veel te positief zijn. De gemiddelde winstverwachting ligt volgens Meredith zo’n 30% te hoog. Ze vreest moeilijker tijden voor de (groot)banken. Vooral de krimp van de kredietportefeuilles met zo’n 20% dit jaar, en nog eens 10 à 15% volgende jaar, zal een domper zetten op de winstontwikkeling van de bancaire sector.
Ook het terugtrekken van de overheidsstimuleringen gaat de banken pijn doen. De timing kon alvast niet beter, want enkele uren later verhoogde Ben ‘Helicopter’ Bernanke de discount rate met 0,5%!