Vandaag wil ik even (ver) terug gaan in de tijd. Op deze manier kan je misschien beter begrijpen wat er allemaal verkeerd loopt in deze ‘moderne’ tijd.

Lang geleden bestond er nog geen geld en werden goederen tegen elkaar geruild. Door de eeuwen heen werd goud (en zilver) door de wereldwijde samenleving naar voor geschoven als het beste ruilmiddel. Dit hadden evengoed paarden, brood of graan kunnen zijn. Maar de mensheid heeft geleerd dat goud en zilver de beste handelsgoederen waren. Ze werden dan ook over heel de wereld aanvaard.

Een goudsmid hield goud bij in bewaring voor andere mensen. In ruil kregen de mensen een briefje met daarop de waarde aan goud die ze in bewaring hadden gegeven. Op een gegeven moment bedacht er een goudsmid om meer briefjes uit te schrijven dan dat hij goud in bewaring hield. Hij ging er van uit dat toch niet iedereen op hetzelfde moment zijn goud zou komen terugvragen. Zo is het bankieren ontstaan.

Lees het volledige artikel >>

“Goud is geld, en niets anders.” Dat waren de woorden van de Amerikaanse bankier J.P. Morgan, bijna honderd jaar geleden onder ede uitgesproken voor een Amerikaanse parlementaire commissie. Vandaag daarentegen wordt goud zelden op een dergelijke wijze omschreven. Het wordt een commodity genoemd of het wordt soms gekarakteriseerd door haar gebruik in juwelen, maar weinig mensen zien het als geld.

Is goud, dat als geld fungeerde duizenden jaren nog voordat Morgan sprak, fundamenteel veranderd gedurende de laatste 100 jaar?

Goud is niet veranderd. Alleen de perceptie van de mensen is veranderd omdat gouden munten niet meer als geld worden gebruikt, zoals eeuwenlang gebruikelijk was. Desalniettemin kunnen we nog steeds een troy ons of gram gebruiken om de prijs van goederen en diensten in uit te drukken, hetgeen de belangrijkste functie van geld is. Dus goud is nog steeds geld.

Neem bijvoorbeeld de prijs van ruwe olie. Deze kan uitgedrukt worden in dollars, willekeurige andere nationale valuta, maar ook in goud. De onderstaande grafiek laat het alom bekende gegeven zien dat de dollarprijs voor ruwe olie al decennialang aan het stijgen is. In december 1945 kostte een vat nog $1,17, recentelijk heeft een vat meer dan $100 gekost. Deze opwaartse trend wordt duidelijk gemaakt door de rode pijl in onderstaande grafiek.

Daarentegen laat grafiek 2 een heel ander plaatje zien van de prijs van ruwe olie. Ook hier zijn fluctuaties te zien, die het gevolg zijn van reguliere veranderingen in aanbod en vraag, maar de pijl illustreert duidelijk een vlakke trend in de prijs.

Grafiek 2 laat zien dat de prijs van ruwe olie van vandaag niet uit de pas loopt met het verleden, wanneer het is gemeten in “goldgrams”, de naam van Goldmoney’s online valuta uitgedrukt in gouden grammen. Gemeten in goud kost ruwe olie vandaag evenveel als in de jaren ’50.

De twee grafieken zijn verbazingwekkend verschillend. Waarom is de prijs van dezelfde commodity  twee zulke andere richtingen opgegaan? Het is duidelijk dat het antwoord ligt in het soort geld waarmee de prijs van ruwe olie wordt gemeten. Nationale valuta verliezen koopkracht als gevolg van monetaire inflatie. Goud, daarentegen, behoudt haar koopkracht.

Recentelijk kostte een vat olie $80 in de Verenigde Staten, £52 in Groot-Brittannië, €60 in Europa en 2,3gg (goldgrams) wereldwijd. De prijzen weergeven in verschillende valuta is simpel een vorm van economische calculatie, zoals economen het graag noemen. Ieder goed of iedere dienst kan worden uitgedrukt in termen van iets anders gebruikt als geld, maar goud is anders om twee redenen.

Goud wordt over de hele wereld gebruikt. Het is werkelijk globaal geld, een rol die zij in het verleden niet voor niets speelde. Goud heeft altijd een prominente plaats gehad in het hart van de wereldwijde handel. Met andere woorden, goud is een ideale standaard om prijzen mee te meten omdat een troy ons goud een onveranderlijke rekeneenheid door de tijd is.

Terwijl nationale valuta continu worden afgewaardeerd door overheidsbeleid en mismanagement van centrale banken, behoudt goud haar waarde, ofwel, blijft de koopkracht van goud relatief onveranderd. Dit komt omdat de bovengrondse hoeveelheid goud (het aanbod van goud als geld) groeit met ongeveer dezelfde snelheid als de wereldbevolking en de creatie van nieuwe welvaart (de vraag naar goud als geld).

De stabiele verhouding in aanbod van en vraag naar goud maken het de ideale vorm van geld, hetgeen verklaart waarom nationale valuta hierop waren gebaseerd en zelfs inwisselbaar waren voor een vaste hoeveelheid goud. Meer nationale valuta konden alleen worden gecreëerd wanneer er voldoende goudreserves waren, wat een gunstige regel was dat leidde tot essentiële, externe discipline op de uitgaven van de overheid en het ‘bijdrukken’ van geld door haar centrale bank.

Maar deze regel werd verlaten toen de dollar en andere nationale valuta hun formele link met goud verloren in 1971.Als consequentie hiervan wordt de koopkracht van de Amerikaanse dollar en andere nationale valuta geërodeerd. Dit is al decennialang aan de gang en zonder twijfel zal de koopkracht in de toekomst verder afbrokkelen.

Door de jaren heen heb ik inflatie op verschillende manieren omschreven, maar mijn ‘meetlat methode’ is de beste manier om te omschrijven wat er met de dollar gebeurt en om duidelijk te maken wat de essentie is van inflatie. Het gaat als volgt.

Als we ieder jaar een centimeter halen van een meetlat van 100cm, kunnen we het dan nog steeds een meetlat van 100cm noemen? Dus waarom noemen we onze valuta nog steeds een dollar terwijl er ieder jaar 5% of meer van haar koopkracht wordt weggenomen?

Het punt is dat geld een meeteenheid betreft, net als de meter, centimeter of gram. In feite is dat hetgeen een pond, mark, lire, dinar of frank werkelijk betekent. Het zijn allemaal woorden, in hun verschillende talen, die een gewicht inhouden. En tot 1971, toen de relatie met de goudstandaard werd verbroken, gaven ze allemaal een vaste hoeveelheid goud weer.

Alhoewel de vaste link met goud is beëindigd, verschaft een troy ons of een gram goud ons nog steeds een goede meetlat om prijzen van goederen en diensten in uit te drukken. Want uiteindelijk is goud gewoon geld.

James Turk

*******************

James Turk is oprichter en zit in de raad van commissarissen van GoldMoney.com– The Best way to buy gold and silver. Hij is mede-auteur van The Collapse of the Dollar en uitgever van de Free Gold Money Report.