President Obama geeft “deficit spending” een heel nieuwe betekenis. In 2011 verwacht hij $2.567 miljard aan fiscale ontvangsten … en plant hij uitgaven ten belopen van $3.834 miljard.
Of anders gezegd: in de Verenigde Staten spenderen ze anderhalve dollar voor iedere dollar die ze binnenkrijgen. Ja, Keynes mag tevreden toekijken van hierboven.
En dat is, beste mensen, hoe je economische groei creëert! Gewoon uitgeven, zoveel mogelijk. Laat die schulden maar oplopen en “spend it”.
Het is weer begonnen. De beer is uit zijn kooi en teistert de aandelenmarkten. De reden? Het besef dat de aanpak van de crisis de overheidsschulden nu zo hoog heeft doen oplopen dat voor enkele landen de ondergang dichterbij komt.
Politici dachten met Keynes een makkelijke uitweg uit deze crisis gevonden te hebben, maar nu blijkt dat “deficit spending” en “bail-outs” alleen maar voor nieuwe problemen zorgen. Sommige landen zitten met teveel schulden en dreigen het vertrouwen van de financiële markten te verliezen.
Griekenland is min of meer een vogel voor de kat. Tenzij er een redding komt vanuit Europa. Maar zelfs dan zit je nog met Spanje, Portugal, Ierland, …
Het wordt eng nu. Van zodra het tot iedereen doordringt dat er geen economisch herstel is en de banken nog steeds in de problemen zitten, kan de sociale onrust snel toenemen. We zien dat nu in Griekenland waar de vakbonden gaan staken als protest tegen de bezuinigen. En ook in België waren de bonden nogal actief de voorbije weken.
Maar stel je eens over dat er momenteel een Griekse bank in de problemen komt? Of een Spaanse? De regeringen van die landen kunnen deze niet meer redden! Indien ze er zelfs maar aan zouden denken, kelderen de staatsleningen sneller dan ze “bail-out” kunnen zeggen.
En zo komen we weer bij de vergelijkingen met de Grote Depressie. Tijdens de jaren ‘30 daalden de beurzen ook eerst met 50% om daarna de helft van deze verliezen te recupereren. Ook toen dacht iedereen en zijn schoonmoeder dat het herstel was ingezet en het de goede kant opging met de economie. Maar later bleef iedereen verstomd achter toen de koersen nog ééns voor 87% de kelder in gingen.
Maar de financiële markten werden bij verrassing genomen toen de Oostenrijkse bank Creditanstalt failliet ging en de domino vervolgens zijn werk deed. Dit faillissement was het grote keerpunt en zorgde er eigenhandig voor dat de recessie zich snel transformeerde naar een “Grote Depressie”.
Deze keer kan de eerst dominosteen vallen in één van de PIGS-landen om zo weer de rest van de wereld met de voeten op de grond te zetten. Of misschien komt het gevaar wel uit een totaal andere hoek (Groot-Brittannië? Japan? Oost-Europa?).
Twee economen. Twee tegengestelde visies. Keynes’ theorieën zijn inmiddels wel bekend. De meeste wereldleiders en dwepen met zijn ideeën. En waarom niet? Volgens Keynes kunnen we iedere crisis makkelijk oplossen door de massaal geld uit te geven, desnoods met vers geprinte dollars.
Tja, vergeleken met Keynes is Hayek met zijn ouderwetse waarden nogal een grijs figuur. Volgens Hayek moet je eerst produceren en sparen vooraleer je kan consumeren en investeren. Booooooring!
