Tot voor de jaren ’70 leende overheden zo goed als rentevrij geld bij hun eigen centrale bank. In de jaren ’70 werd de Europese centrale bank opgericht. Volgens artikel 123 van het Verdrag van Lissabon mogen overheden geen geld lenen bij de ECB. Hierdoor werden ze verplicht om geld te lenen bij de banken waar ze afhankelijk van de marktrente veel meer voor moesten betalen.

Als je kijkt naar de intresten die bijvoorbeeld Frankrijk heeft betaald sinds de oprichting van de ECB, dan is de som van deze intresten even groot als de Franse staatsschuld zelf. M.a.w. als Frankrijk had geleend bij zijn eigen centrale bank tegen zo goed als geen intrest, was Frankrijk nu zo goed als schuldenvrij.

In Amerika zie je een gelijkaardig verhaal. De Amerikaanse overheid heeft de laatste 24 jaar in totaal $ 8,2 biljoen aan intresten betaald. Dit is iets meer dan de helft van de totale huidige staatsschuld van ongeveer $ 15 biljoen.

Er is uiteraard een achterpoortje om overheden tegen het lage rentetarief van de ECB te laten lenen. Banken kunnen wel geld lenen bij de ECB tegen 1,25 %. Staatsbanken mogen ook lenen bij de ECB. De staatsbanken kunnen dan dat geld gebruiken om staatsobligaties te kopen van hun land.

Enerzijds:

Hogere rentevoeten leiden tot een hogere schuldengraad. Hogere schuldengraad leidt tot besparingen. Besparingen leiden tot recessie. Recessie leidt tot lagere belastinginkomsten. Lagere belastinginkomsten leiden tot een hogere schuldengraad. Een hogere schuldengraad leidt tot hogere rentevoeten,…

Anderzijds:

Hogere rentevoeten leiden ook tot meer banken in de problemen. Als er meer banken in de problemen zitten, leidt dit tot minder investeringen in de economie. Minder investeringen in de economie leiden tot een recessie. Een recessie leidt tot lagere winsten voor de bedrijven. Lagere winsten voor bedrijven brengen de banken in de problemen. Banken in de problemen leiden tot hogere rentevoeten,…

Dit is geen negatieve spiraal meer, dit is een vortex waar je niet meer uit geraakt.

Bekijk de grafiek >>

Ten tijden dat alleen Griekenland een land in problemen was, werd de banken beloofd dat ze 21 % zouden verliezen op hun Griekse obligaties. Uiteindelijk hebben ze een (voorlopig) verlies moeten slikken van 50 %.

Daarnaast moeten ze extra kapitaal vinden om hun balansen te versterken. In eerste instantie moeten ze privaat geld zoeken. Als dit niet werkt, kunnen ze bij hun overheden terecht. In laatste instantie zou het Europese noodfonds te hulp schieten.

De banken voelen zich nu bedrogen door de Europese leiders.

Lees het volledige artikel >>

Amerika overschrijdt met Halloween de 100% schudratio

Vandaag is de Amerikaanse schuld nog $ 14.942 triljoen. Op basis van de BBP-cijfers van het 2^e kwartaal bedraagt de totale BBP van Amerika $ 15.012 triljoen. Dit geeft nog slechts een verschil van $ 70 miljard. Van 25 tot 27 oktober doet de Amerikaanse schatkist een uitgifte van in totaal $ 99 miljard. Deze uitgifte heeft als settlement datum 31 oktober. Tijdens Halloween zal de Amerikaanse schuld voor het eerst in de geschiedenis groter zijn dan het totale BBP.

Italiaans schuldpapier

Griekenland is een verloren zaak, maar er moet dringend iets gebeuren om besmetting naar andere landen tegen te gaan. Na een forse dip deze zomer, is de Italiaanse rente ondertussen weer tot aan de 6% gestegen. Als er niet snel ingegrepen wordt, zal de olifant in de Europese porseleinenkast zich beginnen roeren, met alle gevolgen van dien.

Als we kijken naar onderstaande grafiek van de 10-jarige rente van Italië zien we dat de rente fors corrigeerde nadat de ECB had besloten om Italiaans schuldpapier op te kopen. De rente daalde onmiddellijk van over de 6 % naar iets minder dan 5 %.

Enkele weken later is de helft van deze daling al ongedaan gemaakt.

Italy 10-Year Government Bonds

Als we kijken naar de spread met Duitsland (gegevens van 11/09/2011), zien we date r nog steeds een groot verschil is tussen de Duitse en Italiaanse rente.

Vergelijken we de evolutie van de spread met Duitsland met de evolutie van andere landen, zien we dat bij de meeste landen de spread oploopt. Dus ook bij Italië. Enkel Ierland ontspringt de dans en ziet zijn spread afnemen. (De spread met Griekenland staat niet op de grafiek omdat deze er niet meer op paste).

10-Year Government Bond Spreads vs. Germany

Conclusie: de ingrepen van de ECB hebben maar een minimaal effect.