2011 was weer een bewogen jaar voor de markten. Ook volgend jaar belooft woelig te worden, maar we zien de rust ook her en der terugkeren. De verrassingen komen mogelijk uit het Oosten in 2012.

2011 gaat de geschiedenisboeken in als het jaar waarin Europa onder vuur kwam. De Europese Monetaire Unie werd in vraag gesteld vanwege het onderbreken van enkele fundamentele aspecten, zoals fiscale eenheid. De gevolgen waren wereldwijd voelbaar: staatsobligaties van de zuiderse Europese landen werden uitgespuwd, waardoor de aandelenmarkten stevig corrigeerden.

Volgens economen en andere waarnemers stevent de globale economie af op een nieuwe recessie. Maar wie het werk van Slim Beleggen al jaren volgt, weet dat we nooit herstelden van de klappen in 2008. Meer nog, de economie zit sinds toen in een verdoken depressie.

Een economische inzinking die inmiddels behandeld werd met monetaire anti-depressiva, genaamd ‘Quantitative Easing’, oftewel stimulus van de centrale banken door middel van het printen van geld via het opkopen van staatsobligaties.

Dat was tot voor enkele maanden het antidepressivum voor de VS, maar de lijst van manisch depressieven werd in 2011 vervoegd met Europa. De economische depressie heeft nog verschillende jaren te gaan, net zoals de vorige Grote Depressie van de 20ste eeuw. Die duurde een decennium, van 1929 tot 1939, vooraleer het systeem gezuiverd was van de excessen van de jaren twintig.

Als de geschiedenis een raadgever kan zijn, dan hebben we nog tot 2018 te gaan voordat het herstel ingezet kan worden. Tot die tijd moeten we met z’n alleen eerst door de moeilijkste en zwaarste periode van de Grote Depressie van de 21ste eeuw.

Het is geen aangename boodschap, maar blijven het herhalen: we zijn er niet om populaire uitspraken te doen, maar om zo goed morgelijk in te schatten wat ons te wachten staat. We verwachten, in tegenstelling tot de jaren ’30, geen deflatoire maar een (hoog) inflatoire crash van het systeem. Aan ons de taak om u in de komende jaren heelhuids door deze hyperinflatoire storm te loodsen!

Over naar onze verwachtingen voor de markten in 2012. We nemen zoals gebruikelijk de vijf belangrijkste activaklassen onder de loep:

1. Valuta

Met de commotie omtrent het Europese schuldenprobleem, stond ook de euro fors onder druk in de laatste maanden van 2011. Dit had ook zijn effect op de overige munten. Beleggers ruilden hun valuta in voor dollars. We hebben echter serieuze bedenkingen bij de Amerikaanse dollar als vluchthaven. Voor 2012 verwachten we niet dat de euro zal imploderen, zoals vele analisten voorspellen. We zien de EUR/USD verhouding, na een woelig verloop, terug keren naar de bandbreedte 1,35 en 1,45. We verwachten echter wel dat er een tussentijdse halte komt voor de opwaartse klim van de Chinese yuan versus de Amerikaanse dollar. Dit mag beschouwd worden als een overgangsjaar voor een verdere klim van de Chinese yuan in de komende jaren.

2. Obligaties

Na de ravage bij diverse Europese staatsobligaties, komt dit segment volgend jaar in rustiger vaarwater. De grootste rendementen zijn immers al behaald voor speculanten (shorts) in Europa. Die zullen hun focus in 2012 verschuiven naar nieuwe zwakke kandidaten. Hier komt volgens ons de gigantische Japanese staatsschuld in beeld, maar ook Groot-Brittanië lijkt een potentiële prooi. Voor een aanval op de VS lijkt het in deze fase van de seculaire cyclus nog te vroeg.

3. Aandelen

Ondanks de economische depressie, zien we het niet zo somber in voor aandelen in 2012. Een herhaling van 2008 is quasi uitgesloten, simpelweg omdat iedereen vandaag een nieuwe beurscrash voorspelt. Om dit in perspectief te plaatsen: toen we in 2007 waarschuwden voor een aanstaande ramp op de beurs, werden we letterlijk uitgelachen. Kortom, de grote massa staat altijd aan de verkeerde zijde.

Het feit dat iedereen vandaag negatief is, betekent dat iedereen al ‘verkocht’ heeft waardoor het neerwaarts potentieel beperkt is. Dat wil uiteraard niet zeggen dat we daarom fors hogere koersen verwachten. We zien, zoals we al meermaals aankaartten, aandelen in de komende maanden en jaren handelen in een zijwaartse bandbreedte. Traditionele aandelen zijn gedoemd om saai te worden. Dit in tegenstelling tot aandelen uit de groeimarkten. De waarderingen in diverse groeilanden (China, India) zijn afgelopen jaar bijzonder laag geworden. Hier mogen we ons aan positieve uitschieters verwachten.

4. Grondstoffen

Onze verwachtingen voor ‘Goud in 2012‘ en ‘Zilver in 2012‘ kreeg u hier in de afgelopen weken al te lezen. We denken dat de grote verrassing bij de grondstoffen in 2012 is weggelegd voor olie. De energiegrondstof is al enige tijd van de hoofdpagina’s verdwenen en uit de gratie gevallen bij beleggers, maar we voorzien dat het energievraagstuk een nieuwe dimensie krijgt door toenemende aanvoerproblemen. Op dit moment wordt het niveau van 100 dollar per vat getest. Gezien de recente krachttoer van de prijs van olie, ondanks alle tumult op de markten, verwachten we dat het zwarte, vloeibare ‘goud’ binnen afzienbare tijd de tweecijferige prijs voorgoed achter zich laat. Wellicht dat 2012 het begin inluidt van een nieuwe mijlpaal voor de olieprijs.

5. Vastgoed

De onophoudelijke klim van de vastgoedprijzen ligt nu al enkele jaren achter ons. In Nederland is zelfs al enige tijd sprake van een negatieve prijsspiraal. We verwachten dat de neerwaartse trend voor Nederlands vastgoed doorzet in 2012. Belgisch vastgoed bleef tot op heden nog gespaard van enorme prijsdalingen. Dat maakt dat vastgoed in België inmiddels duur is vergeleken met de buurlanden (Duitsland, Frankrijk, Nederland). Dit kan uiteraard niet blijven duren. De Belgische bankencrisis van 2011 kan wel eens negatieve gevolgen krijgen voor de Belgische vastgoedprijzen in 2012. We zijn al enkele jaren geen koper meer van vastgoed als investering voor meerwaarde en dat zal voorlopig nog niet veranderen.

Samengevat wordt 2012 opnieuw een bewogen jaar. Maar de wereld zal niet vergaan, zoals sommigen dat beweren. Met name de consument krijgt het steeds moeilijker, terwijl de rust op de valuta- en aandelenmarkten terugkeert. De uitschieters op de beurs komen mogelijk uit het Oosten. Staatsobligaties en vastgoed blijven in hun neerwaartse trend. Anderzijds maken grondstoffen zich op voor een hernieuwde opwaartse klim binnen de seculaire stierenmarkt.

>>> EXTRA: Gratis Rapport ‘Koopjes in de Goudmarkt!‘

> Via www.slimbeleggen.net

Twee jaar geleden werd er een reportage gemaakt over de Chinese spookstad Ordos. Deze hypermoderne stad werd gebouwd zonder inwoners om de Chinese groei in gang te houden.

Nu, twee jaar later, is Al Jazeera terug gegaan naar Ordos om te kijken of het ondertussen al een bruisende stad geworden is.

Zoals u kunt zien op onderstaande video, is het er nog steeds bijzonder stil. En het meest schokkende van alles is, dat de Chinezen nog steeds aan het bouwen zijn in Ordos. Zij geloven dat als je blijft bouwen, de mensen vanzelf wel zullen komen, … ooit.

Je kunt je op deze manier serieuze vragen stellen bij de vastgoedboom in China.

Bekijk hier de video over Ordos

Niets is meer verfrissend dan over goud te spreken met een leek. Verfrissend maar ook…onthutsend ! Dat was mijn ervaring onlangs toen ik met een kennis een conversatie had waarin het onderwerp “goud” ter sprake kwam. 

Verfrissend omdat je als het ware uitgedaagd wordt om je hele verhaal, dat je voor jezelf hebt opgebouwd in de vele jaren dat je het gele edelmetaal volgt, te verwoorden. In enkele krachtige zinnen, beschouwelijk, bevattelijk, geen grafieken bij de hand, geen cijfers, niets in de handen en niets in de mouwen… 

Waarom stijgt goud eigenlijk, was de eerste vraag. Want de man, laat ons hem Jan noemen, had wel vernomen links en rechts dat de goudprijs behoorlijk gestegen is. Het was een logische vraag, nietwaar ? Toch overrompelde ze mij enigszins.

Ik ben hier zodanig elke dag mee bezig dat ik me even niet kon voorstellen dat er ook mensen rondlopen op deze wereld die hier…bepaald geen kaas van hebben gegeten. Voor wie goud een ver-van-mijn-bed onderwerp is.

Maar ik herpakte mij gelukkig snel.

Lees het volledige artikel »

Goud is haast onverwoestbaar, is mooi en zeldzaam en omwille van zijn status als ruilmiddel en waarde duizenden jaren in gebruik geweest. Koninkrijken en naties hebben gevochten en nagestreefd om het in bezit te krijgen omwille van die waarde en de macht die het vertegenwoordigde en in zekere mate nog vertegenwoordigt.

Particulieren, burgers, houden het aan als bron van tastbaar bezit, als verzekering tegen – letterlijk – muntontwaarding en tegen macroeconomische en geopolitieke risico’s.

Doorheen de geschiedenis is er geen ander materieel goed dat hetzelfde universele aura heeft gekend en zoals we vandaag de dag weer zien…herhaalt die geschiedenis zich : opnieuw is de financieel-economische en monetaire constellatie van die aard dat er meer en meer teruggegrepen wordt naar het gele edelmetaal, ook en vooral als belegging.

Succesvol beleggen betekent oog hebben voor diversificatie en risicomanagement. Simpel gezegd : niet alle eieren in één mandje leggen. De geschiedenis leert ons dat u uw bezit – en zeker de appel voor de dorst, uw spaargeld – moet koesteren en beschermen.

Een adequaat samengestelde portefeuille zou kunnen bestaan uit aandelen in verschillende sectoren en landen, obligaties van diverse uitgevers en in verschillende munteenheden, een cash component om te kunnen profiteren van eventuele buitenkansen, en misschien wat goudgerelateerde waarden. Naar soort zouden kunnen gerangschikt worden :

Lees het volledige artikel »

Gezien de problemen in het Westen raden vele beleggingsadviseurs aan om vandaag in Chinese aandelenmarkten te investeren. Ons inziens is dat echter erg risicovol: ook de Chinese economie is niet crashproof, en er zijn aanwijzingen dat er in het Chinese verhaal binnenkort een paar zwarte bladzijden zullen komen te staan.

China is een exportland. Wat als de vraag keldert?

China is ‘s werelds grootste consument van grondstoffen, en produceert daarmee voornamelijk afgewerkte producten, om die vervolgens te exporteren naar het buitenland. Dat betekent dat het land afhankelijk is van de vraag naar afgewerkte producten uit andere landen van de wereld.

Uit deze webpagina van het Chinese Ministerie van Handel blijkt dat in oktober 2008 de grootste exportpartner van China de Europese Unie was, die 16,4% van de exportproductie van het opkocht. Daarna volgen de V.S., met 12,9%, en Japan, met 10,3%. Alles samen gaat dus 39,6% van de Chinese export richting het Westen. En laat het nu net zo zijn dat het Westen met gigantische financiële en institutionele problemen kampt.

De schulden in het Westen zijn in de geschiedenis zonder voorgaande, en veel groter dan die in de rest van de wereld. We zijn stilaan bij een punt gekomen waar de niet-westerse overheden ophouden de westerse schuld op te kopen; ze beginnen deze zelfs van de hand te doen. De Amerikaanse overheid ziet met angstige ogen toe hoe buitenlandse mogendheden sinds augustus 2008 reeds 30% van hun staatsobligaties verkochten. De FED staat echter altijd klaar om die obligaties op te kopen met uit het niets gecreëerd geld, desnoods via juridische constructies in de Bahamas en Londen City. In Europa en Japan gaat men met het monetariseren van de schuld precies hetzelfde pad op. Het onvermijdelijk gevolg wordt, zoals we hier bij Goldomic steeds opnieuw stellen, een hyperinflatoire depressie.

Wat gebeurt er nu als het Westen de koopkracht van haar geld ziet wegsmelten? Buitenlandse producenten eisen steeds meer geld in nominale termen (om hun productiekosten te betalen), waardoor de westerlingen zich steeds minder import kunnen veroorloven. Het gevolg is het stokken van de vraag naar Chinese exportproducten, en een crash in de Chinese aandelenbeurzen.

De Chinese Vastgoedzeepbel

Het goedkope krediet en de zeer grote overheidsgesubsidieerde vastgoedprojecten hebben in het land van de draak een vastgoedzeepbel van epische proporties gecreëerd.

In termen van BBP uitgedrukt, was het overheidsstimuluspakket van 586 miljard dollar (voornamelijk bedoeld om vastgoedleningen te vergemakkelijken) maar liefst 3 keer groter dan het Amerikaanse monsterstimuluspakket van 2008. Mede daardoor stegen sedert 2003 de grondprijzen in de Chinese hoofdstad met 750%. Meer dan de helft van die prijsstijging vond immers plaats in de voorbije 2 jaar. Het feit dat vastgoed dat verkocht werd aan de overheid of aan staatsbedrijven voor 27% hogere prijzen over tafel gingen, is veelzeggend. Kunstmatig opgepepte vraag heeft dus een belangrijke rol gespeeld bij de recente boom in de Chinese huizenprijzen.

En er zijn nog verontrustende berichten. Zo stelde men vast dat 64,5 miljoen appartementen in China gedurende zes maanden geen enkele kilowatt aan energie consumeerden—en dus vrijwel allemaal onbewoond zijn. Met een Chinees gemiddelde van iets onder de vier inwoners per appartement betekent dit dat er voor 200 miljoen flatbewoners overtollige capaciteit bestaat. Belangrijk is ook het feit dat de Chinese overheid zelf in augustus een stresstest voor de banken lanceerde, waarbij banken moesten simuleren wat er met hun kredietwaardigheid zou gebeuren als het vastgoed crashte en 60% in waarde daalde. Dit soort vragen worden niet voor de grap gesteld—in de hogere echelons weet men dat het menens is.

Commentatoren die tegen de bubble argumenteren, stellen dat het totale krediet voor de vastgoedsector in China slechts 40% bedraagt, terwijl het in de V.S. in 2007 80 procent was. Ze stellen ook dat Chinese banken slechts voor 20% van hun activa zijn blootgesteld aan vastgoed, waardoor de kans op een bancaire crisis als gevolg van een vastgoedcrash klein is. Niettemin blijft het onontkenbaar dat de Chinese vastgoedzeepbel bijzonder grote proporties heeft aangenomen. Onderstaande reportage getuigt daarvan:

HT: Marc Demesels interessante artikel over China. Hier nog een fotoreportage van een Chinese spookstad

Tot slot is het goed te weten dat zeer vele economische recessies en depressies in de geschiedenis begonnen met een vastgoedcrisis. Eens de vastgoedzeepbel ploft, zullen in het zog daarvan een hele rits andere problemen ontstaan. In haar laatste rapport over de economische situatie in het Westen liet de Chinese Centrale Bank doorschemeren niet te begrijpen waarom onze centrale banken niet gewoon rigoureus de kredietkraan dicht draaien om het systeem te zuiveren met een flinke economische recessie. Dat, in combinatie met de stresstest van de Chinese overheid, wijst er mogelijks op dat de financiële machthebbers in het land iets in deze richting van plan zijn. In dat geval zal de kleine Europese belegger zijn Chinese aandelen flinke klappen zien krijgen.

Nog redenen tot nadenken

• Lokale Chinese overheden shoppen rond bij de ratingbureaus en geven de opdracht aan zij die hen de beste rating geven op hun obligaties
• BBP van Singapore (kanarie in de mijn want Azië’s meest exportgerichte economie) krimpt met 19% in laatste kwartaal.

Besluit

Volgens ons is het wijs nog even na te denken vooraleer je spaarcenten te investeren in China’s oververhitte beurzen. De Chinese financiële instellingen zijn als paddenstoelen uit de grond gerezen (remember IJsland?) en de industrie is bijzonder ongereguleerd. Financiële informatie over China en Chinese bedrijven zijn niet makkelijk te vinden en moeilijk te begrijpen. Eens de hyperinflatoire depressie toeslaat zal de Chinese economie — als fabriek voor het Westen — het zwaar te verduren krijgen.

–

Verschenen op goldonomic.be